دوازدهمین روز جنگ
بهرام رحمانی
دیروز سهشنبه، رسانههای داخلی ایران از اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران، پرسیدند که آیا آقای خامنهای عملا کنترل امور را در دست گرفته و نقش جدید خود را بهعنوان عالیترین مقام مذهبی و سیاسی کشور و فرمانده کل نیروهای مسلح بر عهده گرفته است یا نه.
بقایی از پاسخ مستقیم به این پرسش خودداری کرد و گفت: «کسانی که باید پیام را دریافت کنند، پیام را دریافت کردهاند.»
سوئیس که حافظ منافع ایالات متحده در ایران است اعلام کرده است که با توجه به جنگ در خاورمیانه و افزایش خطرات امنیتی، تصمیم گرفته است سفارت خود در تهران را بهطور موقت تعطیل کند. در حالی که قرارگاه خاتمالانبیا بیانیههای تند صادر میکند و جنگ دریایی شدت گرفته است، نگرانی درباره سلامت و نحوه انتخاب مجتبی خامنهای به رهبری افزایش یافته است. علیرضا سالاریان، سفیر ایران در قبرس، در مصاحبهای که در سفارت ایران در نیکوزیا با روزنامه بریتانیایی گاردین انجام داد گفت که مجتبی خامنهای
«مجروح» و در «بیمارستان» است و فکر نمیکند «در هیچ شرایطی با سخنرانی راحت باشد.» در همین حال جورجا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، «کشتار دختران در مدرسه میناب» را محکوم کرد و اسپانیا روابطش با اسرائیل را به کاردار تنزل داده است.
نیویورک تایمز، امروز چهارشنبه 20 اسفند-11 مارس نوشت چند شخصیت کلیدی جمهوری اسلامی به سه مقام ایرانی گفتهاند که مجتبی خامنهای در روز اول جنگ دچار جراحاتی از جمله در ناحیه دو پا شده و اکنون در یک پناهگاه فوقامنیتی و با ارتباطات محدود نگهداری میشود. منابع نیویورک تایمز میگویند مجتبی خامنهای هوشیار است.
مجتبی خامنهای از آغاز حمله به ایران و بهطور مشخص از سه روز پیش که به عنوان رهبر جدید ایران منصوب شد، هیچ حضور عمومی نداشته و هیچ بیانیه ویدیویی و یا مکتوبی صادر نکرده است.
فرماندهی مرکزی آمریکا گفته است از ۷ مارس به این سو، حملات موشکی بالستیک ایران ۹۰ درصد و حملات پهپادی ۸۳ درصد نسبت به روز نخست جنگ کاهش یافته است. با این حال، همانگونه که این گزارش نشان میدهد، کاهش آهنگ حملات به معنای توقف آنها نیست و تهران همچنان به هدف گرفتن مراکز آمریکایی در سراسر منطقه ادامه میدهد.
امروز چهارشنبه ٢٠ اسفند١٤٠٤؛ دوازدهمین روز جنگ آمریکا و اسرائیل و ایران است. بامداد امروز حملات به مراکز نظامی و حکومتی به نعمتآباد تهران، قم، بندر عباس، اسکله رجایی، ایستگاه رادیویی کیش، تبریز و… حمله شده است. در همین حال سپاه تروریست اعلام کرده شلیک موشک به کشورهای منطقه و اسرائیل ادامه داشت. ادامه حملات اسرائیل به مواضع حزب الله در لبنان در جریان است.
*ترامپ،گفته است که اگر «ایران هرگونه مین دریایی در تنگه هرمز کار گذاشته باشد»، با پیامدهایی «در سطحی بیسابقه» مواجه خواهد شد با این حال تاکید کرد که آمریکا «گزارشی مبنی بر انجام چنین اقدامی در اختیار ندارد.»
*در چند روز اخیر احتمال حمله زمینی آمریکا به ایران بارها مطرح شده و ترامپ هم آن را رد نکرده است. روز سهشنبه برخی سناتورهای آمریکایی پس از جلسه محرمانه با مقامات دولت ترامپ، ضمن ابراز نگرانی از این موضوع گفتند که به نظر میرسد درگیری کنونی به سوی استقرار نیروهای آمریکایی در خاک ایران پیش میرود.
*بررسی نخستین قطعنامهها درباره جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در جلسه امروز شورای امنیت. قرار است شورای امنیت سازمان ملل متحد امروز چهارشنبه درباره نخستین قطعنامهها از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران رایگیری کند. اعضای شورا قرار است درباره دو پیشنویس رقیب درباره جنگ و پیامدهای آن در منطقه رأی دهند.
نخستین پیشنویس که از سوی کشورهای منطقه خلیج فارس ارائه شده، حملات ایران به این کشورها و همچنین اردن را محکوم میکند.در مقابل، روسیه، متحد ایران در شورای امنیت، پیشنویس دیگری ارائه کرده است. این متن بدون نام بردن از ایران، اسرائیل یا ایالات متحده، همه حملات علیه غیرنظامیان را محکوم میکند و از همه طرفها میخواهد درگیریها را متوقف کنند و به مذاکرات بازگردند.این پیشنویس اکنون بیش از ۹۰ حامی دارد، از جمله بریتانیا. این متن خواستار توقف فوری همه حملات و تهدیدهای ایران علیه شش کشور خلیج فارس و اردن، از جمله از طریق نیروهای نیابتی، شده است.همچنین هرگونه اقدام یا تهدید از سوی تهران که به بسته شدن یا اختلال در کشتیرانی بینالمللی از طریق تنگه هرمز منجر شود، محکوم شده است.
دونالد ترامپ در تازهترین تهدید خود علیه ایران گفته چنانچه جمهوری اسلامی تنگه هرمز را مین گذاری کند، ایالات متحده با ضربهای بسیار سهمگین پاسخ خواهد داد. ساعتی بعد از این تهدید، ارتش آمریکا از هدف قرار دادن ۱۶ شناور مینگذار در نزدیکی تنگه هرمز خبر داد. اینها ساعاتی پس از اظهارات مقام های نظامی ایران بود که گفته بودند نخواهند گذاشت حتی «یک لیتر» نفت از این تنگه عبور کند.
این تحولات همزمان با دور جدید حملات هوایی اسرائیل به تهران در بامداد چهارشنبه بود. ایران هم از موج جدیدی از حملات موشکی علیه اسرائیل خبر داده است. عربستان هم بامداد چهارشنبه از رهگیری ۷ موشک بالستیک خبر داد.
تصویری از ساختمانی آسیبدیده در تهران که روز چهارشنبه ۲۰ اسفند در شبکههای اجتماعی منتشر شده است. رویترز میگوید درستی این تصویر را راستیآزمایی کرده و مختصاتی که ذکر میکند خیابان دستغیب تهران، نزدیک به فرودگاه مهرآباد را نشان میدهد
خبرگزاری مهر، از حمله هوایی به نقطهای در تهران و اعزام امدادرسانان به آن محل خبر داده است. معاونت استانداری قم هم شامگاه سهشنبه گفت: «دقایقی پیش سه نقطه خارج از محدوده شهری قم مورد اصابت موشکها» قرار گرفت و افزود که «این حملات، تلفات جانی در پی نداشته است.»
ادامه حملات به نقاط مختلف در ایران؛ «وقوع چندین انفجار در ایستگاه رادیویی کیش»
ارتش اسرائیل شامگاه سهشنبه، اعلام کرد موج تازهای از حملات هوایی را علیه اهدافی در تهران آغاز کرده و سپس اعلام کرد در حملاتی همزمان در تهران و تبریز چندین مرکز امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی را هدف قرار داده است.
به گفته کانال تلگرامی ارتش اسرائیل، از جمله اهداف این حملات مقر یگانهای ویژه در تبریز، مجتمع نظامی سپاه پاسداران در تهران، مقر یگان امنیتی مسئول شلیک موشکهای بالستیک و توپخانه، مقر پلیس اطلاعات و امنیت عمومی در مراغه و یک مجتمع نیروهای بسیج در تبریز بوده است.
ارتش اسرائیل، همچنین نوشت که «بخش بزرگی از زیرساختهای» نیروهای امنیتی و بسیج در استان ایلام نیز در جریان این حملات نابود شده است.
همزمان، گزارشات ارسالی شهروندان به رسانههای مختلف، حاکی از آن است که بامداد چهارشنبه ۲۰ اسفند چندین شهر ایران شاهد شنیده شدن صدای انفجار و پرواز جنگندهها بودهاند. بنابر این گزارشهای حوالی فرودگاه مهرآباد تهران نیز بار دیگر شاهد حمله هوایی و انفجار بوده است.
به گفته شاهدان، در فردیس کرج حوالی ساعت چهار صبح دهها انفجار شدید شنیده شده و گزارشهایی نیز از چند انفجار در منطقه نعمتآباد تهران منتشر شده است. در بندرعباس نیز حدود ساعت ۳:۰۷ بامداد در محدوده اسکله رجایی صدای پرواز جنگندهها و چند انفجار شدید گزارش شده و در شرق تهران نیز حدود ساعت ۱:۳۶ بامداد سامانههای پدافند هوایی فعال شدهاند.
ویدیوهایی که در شبکههای اجتماعی منتشر شده، وقوع چندین انفجار در ایستگاه رادیویی کیش را نشان میدهد. بر اساس این گزارشها، جزیره کیش شامگاه سهشنبه چندین بار هدف حمله قرار گرفته و از جمله کلانتری و ایستگاه رادیویی در این جزیره هدف قرار گرفتهاند. همچنین گزارشهایی از حمله به پدافند هوایی مسجدسلیمان و شنیده شدن چند انفجار در اندیشه شهریار و مناطق مختلف کرج منتشر شده است.
خبرگزاری مهر نیز از حمله هوایی به نقطهای در تهران و اعزام نیروهای امدادی به محل خبر داد. در همین حال معاونت استانداری قم اعلام کرد سه نقطه خارج از محدوده شهری قم هدف موشک قرار گرفته، اما این حملات تلفات جانی نداشته است.
یک موشک ایرانی در آسمان اورشلیم. بامداد چهارشنبه ۲۰ اسفند. عکس از رویترز
حمله هوایی به هنگ مرزی مریوان در منطقه کوه امام
مناطق مختلفی در استان کردستان روز چهارشنبه ۲۰ اسفند هدف حملات هوایی اسرائیل و آمریکا قرار گرفتند. در ویدئویی، ابتدا حمله هوایی به هنگ مرزی مریوان در منطقه کوه امام دیده میشود. در زاویهای دیگر نیز ظاهرا حملهای به حوالی میدان نوروز مریوان صورت گرفته است.
۱۰ نفر از ماموران در حملات پهپادی به ایست و بازرسیهای تهران کشته شدند
خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، تایید کرد شامگاه چهارشنبه تعدادی از ماموران حکومتی حاضر در ایست و بازرسیهای شبانه در تهران بر اثر حملات پهپادی کشته شدند.
این خبرگزاری نوشته است که منابع غیر رسمی از کشتهشدن حدود ۱۰ نفر از ماموران در جریان این حملات خبر دادهاند.
پیشتر تصاویر و گزارشهایی از پرواز گسترده پهپادها در آسمان تهران در کانالهای تلگرامی و شبکههای اجتماعی منتشر شده بود. برخی کاربران شبکههای اجتماعی گفته بودند که پرواز پهپادها برای دقایق طولانی ادامه داشته و در چند منطقه تهران نیز صدای انفجار شنیده شده بود.
ساعتی پس از انتشار این گزارشها، خبرگزاری فارس گفت که این پهپادها به دنبال هدف قرار دادن ایست و بازرسیهای ماموران حکومتی در تهران هستند.
این برای نخستین بار است که رسانههای رسمی ایران از هدف قرار گرفتن و کشته شدن نیروهای مسلح حکومت در خیابانهای تهران خبر میدهند.
از زمان آغاز جنگ اسرائیل و آمریکا با ایران، ماموران مسلح حکومت در مناطق گستردهای از شهرهای ایران بهویژه در مراکز استانها مستقر شدهاند. در روزهای گذشته گزارشهای متعددی از بازرسی اموال مردم ازجمله تلفنهای همراه و خودروهای شخصی از سوی این ماموران منتشر شده بود.
فارس، در گزارش خود گفته است که ماموران حکومت در حملات پهپادی چهارشنبه شب در تهران در منطقه ۱۴ (اتوبان محلاتی)، منطقه ۱۵ (روبهروی پمپ بنزین هاشمآباد)، منطقه ۱۶ (خیابان فدائیان اسلام) و منطقه ۱ (انتهای بلوار ارتش) هدف مستقیم قرار گرفتهاند.
این رسانه نزدیک به سپاه پاسداران اسرائیل را مسئول این حملات پهپادی دانسته و با «تروریستی» دانستن آن، چنین حملاتی را برای «ایجاد خرابکاری» در ایران دانسته است.
جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که به اهداف اقتصادی حمله خواهد کرد
در دوازدهمین روز جنگ، ارتش ایران اعلام کرد که در پاسخ به بمبارانهای اسرائیل و ایالات متحده علیه ایران، دامنه حملات خود را گسترش خواهد داد. مقامات نظامی ایران اظهار داشتند که از این پس مراکز اقتصادی و بانکهای منطقه را هدف قرار میدهند.
گزارش شده است که حملات ایران تا کنون عمدتاً علیه زیرساختهای انرژی، نمایندگیهای دیپلماتیک و پایگاههای نظامی ایالات متحده در کشورهای حوزه خلیج بوده است.
حمله پهپادی در نزدیکی فرودگاه دبی
در امارات متحده عربی، دو پهپاد در نزدیکی فرودگاه دبی سقوط کردند که در نتیجه آن چهار نفر زخمی شدند. دفتر رسانهای دبی در بیانیهای اعلام کرد که این حادثه تأثیری بر ترافیک هوایی نداشته و پروازها به صورت عادی ادامه دارند.
حملات به پایگاههای ایالات متحده در عراق و اقلیم کردستان
«مقاومت اسلامی عراق» که نزدیک به ایران است، ادعا کرد که از روز آغاز حملات به ایران تاکنون، ۲۹۱ بار به پایگاههای ایالات متحده در عراق و اقلیم کوردستان حمله کرده است.
در این بیانیه ادعا شده است که در این حملات ۱۳ سرباز آمریکایی کشته شدهاند؛ اما این اطلاعات از سوی منابع مستقل تأیید نشده است.
هدف قرارگرفتن یک ساختمان بانک سپه تهران
در پی حمله آمریکا و اسرائیل به یکی از ساختمانهای بانک سپه در تهران، سخنگوی قرارگاه خاتم الانبیا در بیانیهای به ساکنان «کشورهای منطقه» هشدار داد که از شعاع یک کیلومتری بانکها در این کشورها فاصله بگیرند.
در این بیانیه، گفته شده که ارتش آمریکا و اسرائیل «پس از ناکامی در اهداف نظامی»، یکی از «بانکهای» ایران را هدف قرار دادند.
سپاه پاسداران در بیانیه خود گفته است که با این اقدام در جنگ، «دشمن دست ما را برای هدف قرار دادن مراکز اقتصادی و بانکهای متعلق به آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه باز گذاشت. آمریکاییها منتظر اقدام متقابل و دردناک ما باشند.»
کشورهای منطقه حاشیه خلیج فارس، دارای شعبات زیادی از موسسات مالی کشورهای غربی هستند.
با اینکه سخنگوی قرارگاه خاتمالانبیا در بیانیه خود به بانک سپه اشارهای نکرده است اما احتمالا اشاره او از حمله دیشب، بانک سپه بوده است.
شبکه خبر جمهوری اسلامی دیشب گفت که کارمندان یک بانک در تهران در حمله هوایی شبانه کشته شدند. به گزارش شبکه خبر این کارمندان در شیفت فوقالعاده «در حال آمادهسازی پرداخت حقوق اسفند بودند.»
بعد از بیانیه قرارگاه خاتمالانبیا، بانک سپه بیانیهای منتشر کرد و نوشت: «طی ساعات پایانی شب گذشته تمام خدمات حضوری و غیرحضوری بانک به پایداری رسید و عملیاتی شد و کارکنان بانک در حال انجام وظیفه بودند که متاسفانه حوالی ساعت یک بامداد روز چهارشنبه بیستم اسفندماه یکی از ساختمانهای بانک سپه هدف حمله موشکی رژیم صهیونی آمریکایی قرار گرفت.»
در این بیانیه آمده است: «تیمهای فنی در حال بررسی و رفع مشکلات بوجود آمده هستند.»
بنابر گزارشها، این ساختمان متعلق به بانک سپه در بزرگراه حقانی است. گفته شده است که محل ساختمان مورد هدف، دفتر شرکت رایانه خدمات امید است و نه یکی از شعب بانک سپه.
عموما در این ایام سال، آستانه سال نو، تقاضا برای پول بالا میرود. هر چند شهروندان ایران در عید امسال شرایط متفاوتی را تجربه میکنند.
اتفاقات اخیر در حالی بود که از روز سهشنبه ۱۹اسفند، گزارشهایی از اختلال در خدمات بانک ملی و بانک سپه گزارش شده بود و به نظر میرسد که عدهای در حال رفع مشکلات بوجود آمده بودند.
در ۲۷ خرداد ماه امسال و در جریان جنگ ۱۲ روزه میان اسرائیل با ایران هم بانک سپه دچار اختلال شده بود که آن را به حمله سایبری نسبت دادند.
گروه موسوم به «گنجشک درنده» مدعی شد که این بانک را هک کرده است.
در پیام آنها که همراه با ویدیویی از مدارک سرقت شده منتشر شد، نوشته شده بود: «بانک سپه نهادی بود که از تحریمهای بینالمللی عبور میکرد و با استفاده از پول مردم ایران، از پروکسیهای تروریستی رژیم، برنامه موشکی بالستیک و برنامه نظامی هستهای آن حمایت میکرد.»
گنجشک درنده سالهاست حملاتی پیچیده و بالقوه خطرناک به زیرساختهای سایبری ایران انجام میدهد.
کشورهای منطقه حاشیه خلیج فارس، دارای شعبات زیادی از موسسات مالی کشورهای غربی هستند.
رادان از بازداشت ۸۱ نفر خبر داد و معترضان را تهدید به مرگ کرد
احمد رضا رادان، فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی، روز سهشنبه از بازداشت ۸۱ نفر دیگر از شهروندان خبر داد.
او بدون اشاره به محل دستگیری این شهروندان مدعی شده که بازداشت این افراد به دلیل ارسال مطالبی به رسانههای خارج از کشور و ارتباط با آنها، صورت گرفته است.
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی هم روز سهشنبه ۱۹ اسفند اعلام کرد ۳۰ نفر را به اتهام «جاسوسی و همکاری با دشمن» بازداشت کرده است.
به گفته این وزارتخانه، یکی از بازداشتشدگان که «تابعیت خارجی» دارد متهم است به نیابت از آمریکا و اسرائیل اطلاعات نظامی و امنیتی ایران را جمعآوری کرده و در اختیار دو کشور حوزه خلیج فارس قرار داده است. همچنین فرد دیگری در استان سیستان و بلوچستان به اتهام ارسال اطلاعات درباره موقعیت و جابهجایی نیروها و تأسیسات نظامی بازداشت شده است.
نیروی انتظامی و وزارت اطلاعات شواهدی برای مدعاهای خود ارائه ندادهاند.
در روزهای اخیر گزارشهایی از حضور گسترده نیروهای امنیتی و ایجاد ایستوبازرسیهای متعدد در شهرهای ایران منتشر شده است. برخی کاربران فضای شهرها را همراه با «رعب و وحشت» توصیف کردهاند و شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان نیز وضعیت پایتخت را «پادگانی» خوانده است.
احمدرضا رادان، فرمانده کل انتظامی جمهوری اسلامی، شامگاه ۱۹ اسفند در گفتوگو با شبکه خبر تلویزیون دولتی این موضوع را تایید کرده و گفت که افراد او «شبانهروز در خیابانها مستقرند.»
او در ادامه نیز شهروندان را تهدید کرد که اگر برای اعتراض به خیابان بیایند «همه بچههای ما هم دست به ماشه آمادهاند.»
احمدرضا رادان پیش از این در جریان سرکوبهای مرگبار اعتراضات در دیماه نقش داشته است.
این تهدیدهای احمدرضا رادان، همزمان است با پیامی تازه از سوی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، که روز سهشنبه خطاب به مردم در ایران گفت: «در روزهای آینده شرایطی را فراهم خواهیم کرد تا شما سرنوشت خود را به دست بگیرید.»
او افزود که «شما درخواست کمک کردید و کمک از راه رسید … و آیتاللهها و نوچههایشان در حال فرار هستند.»
بنیامین نتانیاهو اضافه کرد که «ما کاملاً به تمامیت ارضی، فرهنگ و میراث شما احترام میگذاریم.»
ادامه حملات سپاه پاسداران به کشورهای منطقه
جمهوری اسلامی ایران بامداد چهارشنبه حملات تازهای در منطقه انجام داد، از جمله پرتاب موشک به سوی اسرائیل و ارسال پهپادهایی که بهگفته عربستان بهسوی یک میدان نفتی این کشور رهگیری شدند.
خبرنگاران خبرگزاری فرانسه صدای آژیرهای خطر و انفجار را در اورشلیم شنیدند. سازمانهای امدادی گزارشی از آسیبهای فوری ندادند، اگرچه شبکه ۱۲ اعلام کرد چندین نفر در تلآویو زخمی شدهاند. همچنین رگبارهای جدیدی در اوایل روز چهارشنبه گزارش شد که گزارشی از آسیب در پی نداشت.
سپاه پاسداران اعلام کرد که به بحرین و کردستان عراق نیز شلیک کرده است که هر دو محل حضور گسترده نیروهای آمریکایی هستند.
وزارت دفاع عربستان اعلام کرد که پهپادها و موشکهای بالستیک در صبح چهارشنبه در سراسر خلیج فارس رهگیری شدند، از جمله دو پهپاد که به سمت یک میدان نفتی در عربستان سعودی در حرکت بودند.
عربستان سعودی نیز چهارشنبه اعلام کرد که هفت موشک بالستیک را در حملات جداگانهای که یک پایگاه هوایی و منطقه شرقی آن را هدف قرار داده بودند، رهگیری و منهدم کرده است. وزارت دفاع عربستان سعودی در صفحه ایکس خود نوشت: «شش موشک بالستیک که به سمت پایگاه هوایی شاهزاده سلطان پرتاب شده بودند، رهگیری و منهدم شدند.» و در پستی جداگانه افزود که یک موشک بالستیک دیگر را که «به سمت منطقه شرقی» پرتاب شده بود، رهگیری و منهدم کرده است.
پیش از این، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، در پستی به زبان انگلیسی در شبکۀ ایکس نوشت: «قطعا ما به دنبال آتشبس نیستیم» و خواستار «درس دادن به متجاوز» شد.
ایران تلاش کرده است هزینه سنگینی بر اقتصاد جهانی تحمیل کند و به شهرهای مدرن خلیج فارس از جمله فرودگاههای مجلل و مراکز تولید انرژی آنها حمله کرده است.
یک منبع آگاه به خبرگزاری فرانسه گفت که بزرگترین پالایشگاه نفت امارات متحده عربی در الرویس روز سهشنبه بهعنوان یک اقدام پیشگیرانه پس از حمله پهپادی به مجتمع صنعتی محل آن که باعث آتشسوزی شد، بسته شد.
خبرنگاران خبرگزاری فرانسه همچنین از انفجارهایی در قطر خبر دادند، جایی که توقف صادرات گاز طبیعی مایع باعث شد قیمت انرژی در اروپا به شدت افزایش یابد.
امین ناصر، مدیرعامل شرکت آرامکو، به خبرنگاران گفت: «هر چه این اختلال طولانیتر شود، پیامدهای فاجعهباری برای بازارهای نفت جهان و پیامدهای شدیدتری برای اقتصاد جهانی خواهد داشت. بسیار حیاتی است که کشتیرانی در تنگه هرمز از سر گرفته شود.»
همزمان، آمریکا اعلام کرد ۱۶ شناور مینگذار ایران را در نزدیکی تنگه هرمز منهدم کرده و اسرائیل نیز حملات جدیدی به تهران و حومهٔ جنوبی بیروت انجام داده است.
در پی گسترش جنگ و افزایش بهای انرژی، گروه هفت قرار است درباره پیامدهای اقتصادی آن گفتوگو کند و گزارشها حاکی است آژانس بینالمللی انرژی احتمال آزادسازی بیسابقه ذخایر نفتی برای آرام کردن بازار را بررسی میکند.
از سویی دیگر، یک پهپاد روز نیز سهشنبه به مرکز پشتیبانی دیپلماتیک آمریکا در نزدیکی فرودگاه بغداد اصابت کرد، اما به گفته مقامهای آمریکایی کسی در این حمله زخمی نشد. گزارشها حاکی است شش پهپاد به سوی این مجموعه شلیک شده بود که پنج فروند آن رهگیری شد.
به نوشته رویترز گفته میشود این حمله احتمالا از سوی گروه «مقاومت اسلامی در عراق» انجام شده است.
عربستان از رهگیری موجی از پهپادها و موشکهای بالستیک ایران خبر داد
عربستان سعودی، صبح چهارشنبه، اعلام کرد که موجی از پهپهادهایی را که به سمت یک میدان نفتی راهبردی در حرکت بودند، رهگیری کرده است.
عرستان سعودی، همچنان گفته که هفت موشک بالستیک ایرانی را نیز در حملات جداگانهای که پایگاه شاهزاده سلطان در منطقه شرقی این کشور را هدف قرار داده بودند، رهگیری کرده است.
ایران باوجود اینکه گفته بود دیگر به کشورهای منطقه حمله نمیکند، اما در روزهای پسین، حملات تهران به کشورهای منطقه همچنان ادامه داشته است.
ترامپ به ایران: اگر در تنگه هرمز مین دریایی کار گذاشتهاید فورا آنها را بردارید
رییسجمهور ایالات متحده میگوید اگر ایران تنگه هرمز را مینگذاری کند با پیامدهای شدید نظامی روبهرو خواهد شد. دونالد ترامپ روز سهشنبه ۱۹ اسفند در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت: «اگر ایران هرگونه مین دریایی در تنگه هرمز کار گذاشته باشد، و ما هیچ گزارشی مبنی بر انجام چنین کاری نداریم، میخواهیم که فورا آنها را بردارد!»
او افزود: «اگر به هر دلیلی مینهایی کار گذاشته شده باشد و بلافاصله برداشته نشوند، پیامدهای نظامی برای ایران در سطحی خواهد بود که هرگز پیش از این دیده نشده است. از سوی دیگر، اگر آنچه احتمالا کار گذاشته شده برداشته شود، این یک گام بزرگ در مسیر درست خواهد بود.»
این واکنش ترامپ ساعاتی پس از آن صورت میگیرد که ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش ایالات متحده، در سخنانی گفت که آمریکا علیه کشتیهای مینگذار ایرانی دست به اقدام زده است و پنتاگون گزینههای مختلفی را در صورت مأموریت برای عبور کشتیها از تنگه هرمز بررسی خواهد کرد.
شبکه سیانان نیز در گزارشی به نقل از منابعی که نام آنها را فاش نکرده است، مدعی شد که «ایران در حال مینگذاری در تنگه هرمز است.»
ترامپ، لحظاتی بعد از پست قبلی خود، نوشت: «مایلم خبر بدهم که در چند ساعت گذشته، ما ۱۰ قایق یا شناور مینگذار غیرفعال را هدف قرار داده و بهطور کامل نابود کردهایم و اقدامات بیشتری در راه است!»
اندکی بعد، فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد شمار شناورهای مینگذار نابودشده «در نزدیکی تنگه هرمز» به ۱۶ فروند رسیده است.
این فرماندهی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس ویدیوهایی منتشر کرد که در آن قایقهای مختلف با موشک یا پرتابههای دیگر هدف قرار گرفته و منفجر میشوند.
پنتاگون: ۱۴۰ نیروی نظامی آمریکا در جنگ با ایران زخمی شدهاند
سخنگوی پنتاگون روز سهشنبه ۱۹ اسفند اعلام کرد از زمان آغاز جنگ علیه ایران، حدود ۱۴۰ نیروی نظامی آمریکا در حملات مختلف زخمی شدهاند.
شان پارنل در بیانیهای گفت: «اکثریت قریببهاتفاق این جراحات جزئی بوده و ۱۰۸ نفر از نیروها نیز تاکنون به خدمت بازگشتهاند.»
او افزود: «هشت نفر از نیروهای نظامی همچنان در فهرست مجروحان شدید قرار دارند و بالاترین سطح مراقبتهای پزشکی را دریافت میکنند.»
پنتاگون پیشتر گزارش داده بود که هفت نفر از سربازان آمریکایی نیز در جریان جنگ با ایران جان خود را از دست دادهاند.
کاخ سفید: افزایش قیمت نفت به خاطر جنگ با ایران موقتی است
سخنگوی کاخ سفید روز سهشنبه ۱۹ اسفند گفت وقتی اهداف جنگ مشترک اسرائیل و آمریکا علیه ایران بهطور کامل محقق شود، مردم آمریکا شاهد کاهش سریع قیمت نفت و گاز خواهند بود.
کارولین لویت به خبرنگاران گفت: «به مردم آمریکا اطمینان میدهم که افزایش اخیر قیمت نفت و گاز موقتی است و این عملیات در بلندمدت به کاهش قیمت بنزین منجر خواهد شد.»
قیمت نفت در بازارهای جهانی در روز ۱۸ اسفند به بیش از ۱۱۹ دلار در هر بشکه رسید که بالاترین سطح از ژوئن ۲۰۲۲ به این سو بود. کاهش عرضه نفت از سوی عربستان سعودی و دیگر تولیدکنندگان، نگرانیها درباره اختلالات بزرگ در بازارهای جهانی را افزایش داد.
لویت افزود که ترامپ و تیم انرژی او بهدقت بازارها را زیر نظر دارند و با مدیران بخش صنعت در تماس هستند، و همچنین ارتش آمریکا در حال تهیه گزینههای بیشتری مطابق با دستور رییسجمهور برای باز نگه داشتن تنگه هرمز است.
به گزارش رویترز، این رایزنیها نشاندهنده نگرانیهای کاخ سفید است مبنی بر اینکه افزایش قیمت نفت ممکن است پیش از انتخابات میاندورهای نوامبر به کسبوکارها و مصرفکنندگان آمریکایی آسیب بزند؛ انتخاباتی که در آن جمهوریخواهان همحزبی ترامپ امیدوارند کنترل کنگره را حفظ کنند.
نمایی از کشتی «مایوری ناری» که با پرچم تایلند در خلیج فارس حرکت میکرد و روز چهارشنبه هدف یک پرتابه ناشناس قرار گرفت
آغاز پایان جنگ یا ورود به مرحله جدید؟ سناتور آمریکایی: در مسیر اعزام نیروی زمینی به ایران هستیم
ریچارد بلومنتال، سناتور دموکرات، روز سهشنبه ۱۹ اسفند پس از یک جلسهٔ توجیهی درباره ایران گفت: «به نظر میرسد در مسیری قرار گرفتهایم که به اعزام نیروهای آمریکایی به خاک ایران برای دستیابی به اهداف احتمالی منجر میشود.»
این سناتور ایالت کِنتیکت با ابراز نارضایتی از جلسه یادشده گفت: «صادقانه بگویم، از این جلسه توجیهی ناراضیتر و خشمگینتر از هر جلسه مشابهی در طول ۱۵ سال حضورم در سنا بیرون آمدم.»
او با بیان اینکه پرسشهای او درباره هزینههای جنگ آمریکا با ایران بدون پاسخ ماند، گفت: من خواهان پاسخ هستم زیرا مردم آمریکا شایسته آن هستند که در جریان قرار بگیرند.
او افزود: بیشتر نگرانی من در مورد جان آمریکاییها بهدلیل اعزام احتمالی زنان و مردان آمریکا برای انجام عملیات زمینی در خاک ایران است.
پیشتر گزارشهایی در مورد بررسی احتمال عملیات زمینی نیروهای ویژه ایالات متحده برای دستیابی به ذخایر اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی ایران منتشر شده بود.
دونالد ترامپ روز ۱۷ اسفند در گفتوگو با ایبیسی نیوز این احتمال را رد نکرد و گفت: «همه چیز روی میز است. همه چیز.»
سناتور بلومنتال در گفتوگو با خبرنگاران همچنین گفت: اخبار نگرانکنندهای از «احتمال کمک فعال روسیه به ایران وجود دارد که میتواند جان آمریکاییها را به خطر بیندازد».
او افزود: «به نظر میرسد روسیه بهطور فعال و گسترده با ارائه اطلاعات و شاید از راههای دیگر نیز به دشمن ما کمک میکند.»
به گفته بلومنتال، «چین هم ممکن است در حال کمک به ایران باشد.»
این سناتور دموکرات تصریح کرد: ««مردم آمریکا سزاوارند بسیار بیش از آنچه که این دولت به آنها گفته است، درباره هزینههای جنگ، خطری که جان فرزندانشان در لباس نظامی را تهدید میکند، و احتمال تشدید و گسترش بیشتر این جنگ بدانند. جنگی که توسط این رییسجمهور آغاز شده، نه جنگی که مردم آمریکا آن را انتخاب کرده باشند؛ جنگی با پیامدهای بالقوه بسیار بزرگ برای جان آمریکاییها.»
به گزارش رویترز به نقل از دو منبع آگاه به گزارشهای اطلاعاتی آمریکا، روسیه اطلاعاتی را برای هدف قرار دادن کشتیها و پایگاههای آمریکا در اختیار ایران قرار داده است.
بلومنتال با اشاره به این گزارشها گفت: «کمک فعالانه روسیه به ایران، جان آمریکاییها را به خطر میاندازد. به معنای واقعی کلمه، به نظر میرسد که روسیه به صورت فعالانه و بهشدت با اطلاعات و احتمالا از راههای دیگر در حال کمک به دشمن ماست و چین هم شاید به ایران یاری رساند.»
کریس مورفی، دیگر سناتور آمریکایی از ایالت کنتیکت نیز پس از این جلسه گفت: «واقعا هیچ راهی وجود ندارد که برنامه هستهای [ایران] را نابود کنیم، زیرا بیشتر آن زیر زمین مدفون است، مگر اینکه تهاجم زمینی را آغاز کنیم که حتی بسیار فاجعهبارتر و نامحبوبتر خواهد بود.»
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید روز سهشنبه در واکنش به اظهارات گفت: «رییس جمهوری درباره حمله زمینی صحبت کرده است و به عنوان فرمانده کل قوا گزینهها را کنار نمیگذارد. پس من از تایید اظهارات دموکراتهای کنگره خودداری میکنم، اما رئیسجمهوری در حال فکر کردن به این موضوع است.»
«انبیسی نیوز» روز شنبه به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد که دونالد ترامپ در محافل خصوصی نسبت به ایده اعزام نیروی زمینی به داخل ایران بهصورت جدی تمایل نشان داده است. با این حال به گفته مقامات آمریکایی، یک مقام پیشین ایالات متحده و منبع آگاه از این گفتگوها، اظهارات آقای ترامپ درباره تمایل جدی به اعزام نیروهای زمینی، بر حمله زمینی وسیع به ایران متمرکز نیست، بلکه بر ایده حضور نیروی کوچک آمریکایی برای اهداف راهبردی خاص متمرکز است. به گفته این منابع، رییسجمهوری آمریکا هنوز در اینباره تصمیم نگرفته و دستوری صادر نکرده است.
از جمله این اهداف خاص، همانطور که مورفی هم به آن اشاره کرد، نابودی تاسیسات هستهای و توقیف ذخایر اورانیوم ایران است. آقای ترامپ روز شنبه در پاسخ به پرسشی مبنی بر این که آیا ممکن است برای امنیت ذخایر اورانیوم در تاسیسات هستهای ایران، نیروی زمینی اعزام کند، گفت: «در حال حاضر این کار را نمیکنیم، شاید بعدا انجامش دهیم.»
با این حال، به گزارش «ایبیسی نیوز» به نقل از مارک اسپر، وزیر دفاع پیشین آمریکا، اعزام نیروهای ویژه برای توقیف ذخایر اورانیوم ایران که گفته میشود در عمق زمین در محل تاسیسات هستهای بمباران شده ایران مدفون است، احتمالا نیازمند استقرار گسترده نیروهای آمریکایی در خاک ایران است.
او هشدار داد که عملیات نظامی آمریکا برای توقیف ذخایر اورانیوم «بسیار خطرناک» خواهد بود.
به گزارش «ایبیسی نیوز»، به طور معمول، عملیات یورش نیروهای ویژه شامل یک تیم کوچک از نیروهای عملیاتی است که ماموریت را اجرا میکنند، در حالی که یک نیروی بزرگتر امنیت محیطی زمینی را تامین میکند و از بالا نیز پشتیبانی هوایی فراهم میشود تا از حملات زمینی جلوگیری کند.
اما به گفته مقامات آمریکایی، تامین امنیت تاسیسات هستهای و ذخایر اورانیوم ایران، با توجه به گستردگی عملیات، نیازمند استقرار نیروی بزرگتری است.
به گفته یک مقام پیشین وزارت دفاع آمریکا، ماموریت نیروی ویژه با ایجاد محیط امنیتی آغاز میشود تا «هیچ چیز نتواند خارج یا وارد شود». همزمان هم نیروی هوایی امنیت نیروهای پیرامون را تضمین میکند.
این مقام پیشین آمریکایی گفت که هر نوع ماموریتی از سوی دولت انتخاب شود، ماموریت نیروهای ویژه به این گونه است که «وارد میشوند، هر چیزی را که میتوانند خارج کنند برمیدارند. اگر چیزی باقی ماند، آن را منفجر میکنند تا هیچکس دیگر هرگز نتواند از آن استفاده کند.»
با این حال، هرگونه استقرار نیروهای زمینی در خاک ایران ورود جنگ به مرحله جدید محسوب میشود و نیروهای آمریکایی را در معرض خطرات جدی قرار میدهد.
این در حالی است که دونالد ترامپ روز دوشنبه در گفتگو با «سیبیاس» گفت که فکر میکند جنگ با ایران تقریبا تمام شده است.
ترامپ گفت: «فکر میکنم جنگ تقریبا تکمیل شده است. ایران، نه نیروی دریایی دارد، نه ارتباطاتی و نه نیروی هوایی. موشکهایشان از هم پاشیدهاند. پهپادهایشان و تاسیسات تولید پهپادشان منهدم شده است.»
رییسجمهوری آمریکا افزود: «اگر نگاه کنید، میبینید که دیگر هیچچیز ندارند، از نظر نظامی دیگر هیچچیز برایشان نمانده است.»
با این حال به نظر میرسد که ترامپ همچنان به اظهارات متناقض درباره سرنوشت جنگ ایران ادامه میدهد. رییسجمهوری آمریکا پیشتر پیشبینی کرده بود که جنگ ممکن است چهار تا پنج هفته طول بکشد.
او روز دوشنبه در پاسخ به این پرسش که آیا فکر میکند جنگ ممکن است بهزودی پایان یابد، گفت: «تمام شدن جنگ فقط در ذهن من است، نه هیچکس دیگر.»
حمل و نقل دریایی در تنگه هرمز از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران تقریبا متوقف شده است عکس: Stringer/Anadolu/picture alliance
خبرگزاری رویترز به نقل از منابع آگاه گزارش داد، نیروی دریایی ایالات متحده از زمان آغاز جنگ علیه ایران، درخواستهای صنعت کشتیرانی برای اسکورت نظامی کشتیهای تجاری در تنگه هرمز را رد کرده است. به نوشته رویترز این درخواستها تقریبا به طور روزانه ارسال شدهاند اما نیروی دریایی آمریکا آنها را به این دلیل که در حال حاضر خطر حملات بیش از حد بالاست، نپذیرفته است.
دونالد ترامپ، پیشتر گفته بود ایالات متحده آماده است هر زمان لازم باشد، با فراهم کردن اسکورت دریایی به ازسرگیری ارسال منظم محمولهها از طریق تنگه هرمز کمک کند. با این حال به نوشته رویترز، ارزیابیهای نیروی دریایی آمریکا نشاندهنده ادامه اختلال در صادرات نفت خاورمیانه و تناقض با این اظهارات است، زیرا این نیرو به دلیل بالا بودن خطر حملات در حال حاضر از ارائه اسکورت نظامی به کشتیها خودداری کرده است.
حمل و نقل دریایی در تنگه هرمز از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران تقریبا متوقف شده است. این تنگه یکی از آبراههای کلیدی جهان به شمار میرود و این وضعیت مانع از صادرات حدود یک پنجم عرضه نفت جهان شده است. در روزهای اخیر برخی سفرهای دریایی از طریق این آبراه انجام شده، اما به نوشته رویترز، بخش عمده ترافیک کشتیرانی همچنان متوقف مانده و صدها کشتی در بنادر منطقه لنگر انداخته و در انتظار به سر میبرند.
ابراهیم جباری، مشاور فرمانده کل سپاه پاسداران ۱۱ اسفند تهدید کرده بود هر کشتیای که از تنگه هرمز عبور کند، هدف قرار میگیرد. او همچنین در مورد حمله به لولههای نفتی هشدار داده و گفته بود: «اجازه نخواهیم داد نفت از منطقه خارج شود.»
سه منبع مطلع در صنعت کشتیرانی به رویترز گفتهاند که نیروی دریایی آمریکا جلسات توجیهی منظم با نمایندگان صنعت کشتیرانی و نفت برگزار و در این جلسات اعلام کرده است که در حال حاضر قادر به ارائه اسکورت نظامی نیست.
وزارت دفاع آمریکا تا کنون به درخواست رویترز برای اظهارنظر درباره این موضوع پاسخ نداده است.
دستکم ۱۰ نفتکش در داخل یا نزدیکی تنگه هرمز طی ده روز گذشته هدف حمله یا مورد اصابت قرار گرفتهاند (عکس چند کشتی در ساحل فجیره را نشان میدهد) عکس: Amr Alfiky/REUTERS
یک کشتی کانتینری در سواحل امارات مورد اصابت «پرتابه ناشناس» قرار گرفت
سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا بامداد چهارشنبه ۲۰ اسفند-۱۱ مارس، گزارش داد که کشتی کانتینربر در نزدیکی سواحل امارات متحده عربی توسط یک پرتابه ناشناس مورد اصابت قرار گرفته است. به گفته این سازمان، ناخدا اطلاع داده است که این کشتی بر اثر برخورد این «پرتابه مشکوک اما ناشناس» دچار خسارت شده است. میزان خسارت وارده هنوز مشخص نیست اما به گفته این سازمان تمام اعضای خدمه در سلامت کامل هستند.
این حادثه در فاصله ۲۵ مایل دریایی(حدود ۴۶ کیلومتری) شمال غرب امارت در رأس الخیمه رخ داده است و سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا از کشتیها خواسته تا زمانی که مقامات در حال بررسی این حادثه هستند، هنگام عبور از این منطقه «با احتیاط» حرکت کنند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، بر اساس دادههایی که توسط سازمان تجارت دریایی بریتانیا، سازمان بینالمللی دریانوردی و مقامات ایرانی گردآوری شده، دستکم ۱۰ نفتکش در داخل یا نزدیکی تنگه هرمز بین اول تا دهم مارس مورد اصابت قرار گرفته، هدف حمله واقع شده یا گزارش حمله علیه آنها ثبت شده است.
سه کشتی در تنگه هرمز مورد اصابت پرتابههای ناشناس قرار گرفتند
منابع امنیت دریایی و منابع آگاه روز چهارشنبه ۲۰ اسفند، اعلام کردند سه کشتی در تنگه هرمز هدف پرتابههایی با منشا نامشخص قرار گرفتهاند؛ یکی از این حملات باعث آتشسوزی در یک کشتی شد و بیشتر خدمه آن ناچار به تخلیه شدند.
خبرگزاری رویترز به نقل از دو منبع امنیت دریایی اعلام کرد که یک کشتی فلهبر با پرچم تایلند در فاصله ۱۱ مایل دریایی شمال عمان هدف قرار گرفت و آسیب دید.
سازمان «عملیات تجارت دریایی بریتانیا» بعدا اعلام کرد که آتشسوزی در این کشتی مهار شده و این حادثه هیچ پیامد زیستمحیطی نداشته است.
وزارت حملونقل تایلند ساعاتی بعد اعلام کرد که سه خدمه کشتی ناپدید شدهاند. این سه تن در بخش موتور کشتی مشغول به کار بودند. نیروی دریایی عمان بیست خدمه دیگر را نجات داده است.
پیشتر نیز کشتی کانتینربر «وان مجستی» با پرچم ژاپن بر اثر اصابت یک پرتابه ناشناس در فاصله ۲۵ مایل دریایی(۴۶ کیلومتری) شمالغرب راسالخیمه در امارات متحده عربی دچار آسیب جزئی شده بود.
به گفته منابع امنیت دریایی، خدمه این کشتی در سلامت هستند و کشتی در حال حرکت به سمت یک محل امن برای لنگر انداختن است.
یک کشتی دیگر از نوع فلهبر نیز در فاصله ۵۰ مایل شمالغرب دوبی هدف پرتابهای ناشناس قرار گرفت.
شرکت مدیریت ریسک دریایی «ونگارد» اعلام کرد که این پرتابه به بدنه کشتی «استار گوینت» با پرچم جزایر مارشال آسیب رسانده است، اما خدمه آن در سلامت هستند.
به گزارش رسانههای ایران، سپاه پاسداران مسئولیت حمله به دو کشتی را برعهده گرفته و گفته است که این کشتیها به «اخطارهای آن بیتوجهی کرده بودند.»
به گفته سپاه، تنگه هرمز «بدون تردید و لحظهای غفلت» تحت کنترل این نیرو است و آمریکا و شرکایش «حق عبور از آن را ندارند.»
عبور و مرور کشتیها از تنگه هرمز، گذرگاهی حیاتی که حدود ۲۰ درصد از صادرات جهانی نفت و گاز از آن عبور میکند، از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در ۹ اسفند تا ۹۷ درصد کاهش یافته است.
با این حوادث جدید، شمار کشتیهایی که از آغاز این درگیری هدف حمله قرار گرفتهاند به دستکم ۱۴ فروند رسیده است.
گزارش نیویورکتایمز: دستکم ۱۷ مرکز و تأسیسات آمریکایی در جنگ با ایران آسیب دیدهاند
تحلیل تازهای که بر پایه تصاویر ماهوارهای، ویدئوهای راستیآزماییشده و اظهارات مقامهای آمریکایی و رسانههای دولتی ایران تهیه شده، نشان میدهد که ایران در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل، دستکم ۱۷ مرکز و تاسیسات آمریکایی و مرتبط با آمریکا را در سراسر خاورمیانه هدف قرار داده و به آنها آسیب رسانده است؛ از پایگاههای نظامی و سامانههای پدافندی گرفته تا سفارتخانهها و کنسولگریها. این ارزیابی، به نوشته نیویورکتایمز، نشان میدهد تهران برای چنین جنگی آمادهتر از آن چیزی بوده که بسیاری در دولت ترامپ تصور میکردند.
بر اساس این گزارش، ایران با موشکها و پهپادهای خود نه فقط پایگاههای آمریکایی، بلکه تأسیسات نظامی در کشورهای همپیمان آمریکا در منطقه را نیز هدف قرار داده است. مقامهای آمریکایی میگویند بخش بزرگی از این حملات رهگیری شده، اما با وجود آن، دستکم ۱۱ پایگاه یا تأسیسات نظامی آمریکا آسیب دیدهاند؛ یعنی تقریباً نیمی از همه این نوع مراکز در منطقه.
در فهرستی که نیویورکتایمز منتشر کرده، نام مراکزی در کویت، بحرین، عربستان، قطر، امارات، اردن و عراق دیده میشود؛ از جمله علی السالم، کمپ عریفجان، بندر شعیبه، کمپ بوهرینگ، مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین، پرنس سلطان در عربستان، العدید در قطر، الظفره در امارات، بندر جبل علی، موفق السلتی در اردن و فرودگاه اربیل در عراق. بعضی از این نقاط بیش از یک بار هدف قرار گرفتهاند.
برآورد دقیق هزینه این حملات هنوز دشوار است، اما نیویورکتایمز به نقل از یک مقام کنگره نوشته که فقط حمله ۲۸ فوریه به مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین حدود ۲۰۰ میلیون دلار خسارت برجا گذاشته است. این رقم نشان میدهد که حتی حملاتی محدود نیز میتوانند هزینههای سنگینی بر زیرساختهای آمریکا تحمیل کنند.
گزارش میگوید شدت حملات ایران پس از روزهای نخست جنگ کاهش یافته، اما متوقف نشده است. از جمله پایگاههایی که بیش از یک بار هدف قرار گرفتهاند میتوان به العدید، علی السالم، الظفره، کمپ بوهرینگ و مقر ناوگان پنجم اشاره کرد. این استمرار حملات، از نگاه ناظران، نشانهای از آن است که ایران با وجود ضربات سنگینی که خورده، همچنان توان حفظ فشار بر شبکه استقرار آمریکا در منطقه را دارد.
دامنه حملات حتی تا ترکیه نیز کشیده شده است. یک مقام ارشد نظامی آمریکا گفته در ۴ مارس، ناتو یک موشک بالستیک ایرانی را که به سوی پایگاه اینجرلیک در ترکیه در حرکت بود، رهگیری کرد. ایران این موضوع را رد کرده است. وزارت دفاع ترکیه نیز روز دوشنبه اعلام کرد موشک ایرانی دیگری وارد حریم هوایی این کشور شده و توسط ناتو سرنگون شده است. این موضوع نشان میدهد که برد جغرافیایی تنش از خلیج فارس فراتر رفته و به پیرامون ناتو نیز رسیده است.
بخش مهمی از خسارتها مربوط به سامانههای پدافند هوایی و زیرساختهای ارتباطی آمریکاست؛ حوزهای که از نظر مالی و عملیاتی بسیار حساس است… اسناد بودجهای و قراردادی نظامی نشان میدهد که یک واحد راداری از این نوع میتواند تا نیم میلیارد دلار ارزش داشته باشد.
… در نزدیکی امالدحل در قطر نیز یک رادار دوربرد از نوع AN/FPS-132 که با هزینه 1/1 میلیارد دلار ساخته شده و توان پوشش هشدار زودهنگام در شعاعی حدود ۳ هزار مایل را دارد، ظاهرا در بخش اصلی خود آسیب دیده است. این نوع تجهیزات بهدلیل هزینه، پیچیدگی و نقش مرکزیشان در شبکه هشدار و رهگیری، جزو باارزشترین داراییهای دفاعی آمریکا به شمار میروند.
با این حال، ارزیابیها درباره اثر عملی این خسارتها یکسان نیست. مایکل آیزنشتات، از موسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک، گفته است رادارهای آسیبدیده تعمیر یا جایگزینی دشواری خواهند داشت. اما ست جونز، رییس بخش دفاع و امنیت مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، گفته این خسارتها احتمالا بهطور معناداری توان نظامی آمریکا را در این جنگ کاهش نخواهد داد، زیرا آمریکا از افزونگی بالایی در جمعآوری اطلاعات برخوردار است؛ از رادارهای زمینی و هواپیماها گرفته تا سامانههای فضایی.
آمریکا: 16 شناور مینگذار ایرانی را در نزدیکی تنگه هرمز منهدم کردیم
نیروهای مسلح آمریکا اعلام کردند 16 شناور مینگذار ایرانی را در نزدیکی تنگه هرمز منهدم کردهاند.
دونالد ترامپ نیز تایید کرد نیروهای آمریکایی 10 شناور مینگذار ایرانی را نابود کردهاند.
رییس جمهوری آمریکا هشدار داد که اگر تهران تنگه هرمز را هدف قرار دهد، با پیامدهای نظامی بیسابقهای روبهرو خواهد شد.
اظهارات ترامپ پس از آن بیان شد که تهران اعلام کرد اجازه عبور نفت از این تنگه را نخواهد داد.
قیمت نفت خام به دلیل تقریبا توقف کامل کشتیرانی در این گذرگاه آبی همچنان دچار نوسان است.
ترامپ با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی خود، «تروث سوشال»، نوشت: «خوشحالم اعلام کنم که در چند ساعت گذشته ده کشتی یا قایق غیرفعال مینگذار را هدف قرار داده و بهطور کامل نابود کردهایم و موارد بیشتری نیز در راه است.»
پس از آنکه چند رسانه آمریکایی گزارش دادند ایران شروع به مینگذاری در تنگه هرمز کرده یا در آستانه انجام این کار است، ترامپ گفت که هیچ گزارشی مبنی بر وقوع چنین اقدامی در اختیار ندارد.
با این حال او افزود که اگر تهران چنین کاری انجام داده باشد، باید فوراً دستگاههای انفجاری شناور را جمعآوری کند.
او در «تروث سوشال» نوشت: «اگر به هر دلیلی مینهایی کار گذاشته شده باشند و فورا برداشته نشوند، پیامدهای نظامی علیه ایران در سطحی بیسابقه خواهد بود.»
او افزود: «اما اگر آنچه احتمالاً کار گذاشته شده را بردارند، این گامی بزرگ در مسیر درست خواهد بود.»
ترامپ همچنین گفت ایالات متحده از همان موشکهایی که قبلا برای نابودی کشتیهای قاچاق مواد مخدر در آبهای آمریکای لاتین استفاده کرده بود نیز استفاده خواهد کرد تا هر کشتیای که در این تنگه مینگذاری کند را «بهطور کامل از بین ببرد.»
او نوشت: «با آنها به سرعت و قاطعانه برخورد خواهد شد.»
حدود یکپنجم تولید نفت جهان از طریق تنگه هرمز عبور میکند.
پیشتر در روز سهشنبه، کاخ سفید اعلام کرده بود نیروی دریایی آمریکا هیچ نفتکشی را در تنگه هرمز همراهی نکرده است. این در حالی است که وزیر انرژی آمریکا پیشتر اطلاعاتی در این باره در شبکه اجتماعی «ایکس» منتشر کرده بود، اما آن را حذف کرد.
اسرائیل میگوید عملیات علیه ایران تا دستیابی به همه اهداف ادامه مییابد
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، میگوید حملات مشترک این کشور با آمریکا علیه ایران «هرقدر لازم باشد» ادامه مییابد و مدعی شد حملات انجامشده تلفات سنگینی به نیروهای ایران وارد کرده است.
کاتز روز چهارشنبه ۲۱ اسفند گفت: «این عملیات بدون هیچ محدودیت زمانی ادامه خواهد داشت؛ هرقدر لازم باشد، تا زمانی که همه اهداف محقق شود و نتیجه این کارزار مشخص شود.»
جنگ میان آمریکا، اسرائیل و ایران اکنون وارد دوازدهمین روز شده و درگیریهای هوایی میان طرفها در بخشهای مختلف خاورمیانه ادامه دارد. این درگیریها باعث اختلال در جریان عرضه حدود یکپنجم از نفت و گاز جهان شده است که باید از تنگه هرمز در خلیج فارس عبور کند.
عملیات «عقرب بیابان» یونان علیه شبکههای ایرانی
یونان نگران کشیده شدن پایش به جنگ ایران است. طبق یک گزارش رسانهای، سرویس اطلاعاتی یونان در سایه این جنگ، طی عملیات موسوم به “عقرب بیابان”، ایرانیان و تحرکات مشکوک در اطراف پایگاههای نظامی آمریکا را زیر نظر گرفته است.
به گزارش هفتهنامه آلمانی «تاگستسایتونگ»، دولت یونان در پی تشدید تنشهای ناشی از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران تدابیر امنیتی خود را به شکل چشمگیری افزایش داده و سرویس اطلاعاتی این کشور عملیاتی ویژه را برای شناسایی فعالیتهای احتمالی جاسوسی و خرابکارانه در نزدیکی پایگاههای نظامی آمریکا در خاک یونان آغاز کرده است.
بر اساس این گزارش که روز چهارشنبه ۱۱ مارس-۲۰ اسفند، منتشر شده، مأموران سرویس اطلاعاتی یونان (EYP)برای زیر نظر گرفتن افراد مشکوک در اطراف تاسیسات نظامی آمریکا از روشهایی غیرمعمول استفاده میکنند.
این ماموران خود را در نقش زوجهای عاشق در تعطیلات، پیشخدمت در رستورانها و کافهها یا شرکتکنندگان در کنفرانسها جا میزنند تا بتوانند در محلهای تجمع نزدیک به پایگاههای نظامی آمریکا، جاسوسان احتمالی، خرابکاران یا عاملان حملات احتمالی را شناسایی کنند. این عملیات با عنوان «عقرب بیابان» شناخته میشود.
به نوشته «تاگستسایتونگ»، انتخاب این نام بیدلیل نبوده است. به گزارش رسانههای یونانی، این عملیات پس از آغاز جنگ ایران در نهم اسفند-۲۸ فوریه، از سوی سرویس اطلاعاتی یونان فعال شده است؛ آنهم در شرایطی که آتن نگران حملات تلافیجویانه احتمالی ایران علیه پایگاههای نظامی آمریکا در سراسر منطقه است.
یونان که عضو پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) است، مانند کشورهای حوزه خلیج فارس که میزبان پایگاههای نظامی آمریکا هستند، بیم آن دارد که در صورت گسترش دامنه درگیریها، به شکلی ناخواسته درگیر جنگ شود. از دید مقامهای امنیتی یونان، این نگرانی زمانی جدیتر میشود که در نظر گرفته شود بسیاری از پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه در برد موشکها و پهپادهای ایرانی قرار دارند.
در همین زمینه، «تاگستسایتونگ» به حادثهای اشاره میکند که در کشور همسایه یونان رخ داده است. در دوم مارس یک پهپاد که گمان میرود از لبنان و از سوی حزبالله مورد حمایت ایران پرتاب شده باشد، به پایگاه هوایی بریتانیا در منطقه اکروتیری در نزدیکی شهر ساحلی لیماسول در قبرس برخورد کرد. این حمله خساراتی مادی بر جای گذاشت، اما گزارشی از زخمی شدن افراد منتشر نشد.
زیر نظر گرفتن هدفمند مناطق حساس
به نوشته این هفتهنامه آلمانی، از زمان آغاز جنگ ایران، مأموران سرویس اطلاعاتی یونان به طور هدفمند مکانهایی را که در نزدیکی پایگاههای نظامی آمریکا قرار دارند زیر نظر گرفتهاند تا فعالیتهای جاسوسی، تلاشهای خرابکارانه یا حملات احتمالی را خنثی کنند.
در چارچوب این تدابیر امنیتی، هتلها، املاک اجارهای کوتاهمدت و دیگر اقامتگاههای گردشگری نیز زیر نظر قرار گرفتهاند. هدف از این نظارت، شناسایی اقامتهای مشکوک افرادی از کشورهای خاورمیانه یا مسافران تنها با گذرنامههایی است که با کشور مبدأ آنان مطابقت ندارد.
به گزارش شبکه خصوصی تلویزیونی «اسکای تیوی» آتن که «تاگستسایتونگ» به آن استناد میکند، در نتیجه رشتهعملیات ویژه ماموران سرویس اطلاعاتی یونان در هشت ماه گذشته چهار نفر به اتهام جاسوسی در جزیره کرت و همچنین در منطقه اِوروس در شمال شرقی یونان بازداشت شدهاند.
در یکی از موارد اخیر، دو مرد آذربایجانیتبار با گذرنامههای لهستانی توجه ماموران را به خود جلب کردهاند. پرسوجوی آنها درباره اقامتگاههایی با چشمانداز خلیج «سودا» در نزدیکی شهر «خانیا» در غرب کرت بلافاصله باعث به صدا درآمدن زنگ خطر در سرویس اطلاعاتی یونان شده است.
در خلیج «سودا» یک پایگاه بزرگ دریایی آمریکا قرار دارد که به گفته «تاگستسایتونگ» مهمترین پایگاه نظامی ایالات متحده در شرق دریای مدیترانه محسوب میشود و میزبان نیروهای هوایی و دریایی آمریکا است.
تقویت دفاع از پایگاههای نظامی
گزارش این هفتهنامه آلمانی میافزاید که پایگاه نظامی «سودا» اکنون نه تنها با عملیات اطلاعاتی «عقرب بیابان»، بلکه با ابزارهای نظامی متعارف نیز محافظت میشود و این تدابیر در ماههای اخیر تقویت شدهاند.
یونان در ژوئن ۲۰۲۵ سامانههای پاتریوت را در «سودا» مستقر کرده بود. افزون بر آن، در چهارم مارس، یعنی چهار روز پس از آغاز جنگ ایران، نیروهای مسلح یونان یکی از شش سامانه پاتریوت خود را به جزیره «کارپاتوس» منتقل کردند.
به نوشته «تاگستسایتونگ»، این سامانه دفاعی وظیفه دارد حریم هوایی میان جزیره رودُس و کرت و در نتیجه پایگاه «سودا» را زیر نظر بگیرد. سامانه پاتریوت مستقر در کارپاتوس قرار است پهپادها و موشکهایی را که از خاورمیانه به سوی کرت پرتاب میشوند پیش از رسیدن به این جزیره رهگیری کند.
یونان همچون گرهگاهی نظامی
به گزارش «تاگستسایتونگ»، پایگاه «سودا» تنها تاسیسات نظامی آمریکا در یونان نیست. بر اساس توافق دوجانبه همکاری دفاعی متقابل میان واشنگتن و آتن، ارتش آمریکا از پایگاههایی در شش نقطه در سراسر یونان استفاده میکند.
این پایگاهها نقش مهمی در عملیات نظامی آمریکا و ناتو در شرق مدیترانه، خاورمیانه، منطقه بالکان، دریای سیاه و همچنین اوکراین ایفا میکنند.
در کنار پایگاه دریایی «سودا»، پایگاه هوایی «لاریسا» در مرکز یونان نیز از جمله مراکزی است که ارتش آمریکا از آن استفاده میکند. در این پایگاه چهار پهپاد آمریکایی از نوع «امکیو ۹ ریپر» مستقر شدهاند که بُرد عملیاتی آنها تا حدود ۱۸۵۰ کیلومتر میرسد.
همچنین بندر الکساندروپولیس در شمال شرقی یونان به عنوان یکی از گرهگاههای اصلی انتقال سلاح و مهمات به اروپای شرقی و اوکراین مورد استفاده قرار میگیرد.
افزون بر این، در پایگاه «استفانوویکیو» در مرکز یونان هواپیماهای ترابری و بالگردهای رزمی ارتش آمریکا مستقر هستند. پایگاه هوایی «آراکسوس» در شمال غربی شبهجزیره پلوپونز نیز بخشی از برنامهریزی هستهای ناتو به شمار میرود و دارای شش انبار از سامانه ذخیرهسازی و امنیتی تسلیحات است.
به نوشته «تاگستسایتونگ»، از این انبارها معمولا برای نگهداری ایمن تسلیحات ویژه، از جمله بمبهای هستهای تاکتیکی B61استفاده میشود. در نهایت در منطقه «آندراویدا–کیلینی» در شمال غربی پلوپونز نیز یک پایگاه هوایی وجود دارد که از سوی نیروی هوایی آمریکا مورد استفاده قرار میگیرد.
افزایش نگرانیهای امنیتی در اروپا
این تحولات در حالی رخ میدهد که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، که از اواخر فوریه آغاز شده، به یکی از مهمترین بحرانهای امنیتی سالهای اخیر در خاورمیانه تبدیل شده است. در هفتههای اخیر بسیاری از دولتهای اروپایی تدابیر امنیتی خود را در اطراف تأسیسات نظامی آمریکا و ناتو افزایش دادهاند.
کارشناسان امنیتی معتقدند، گسترش دامنه این جنگ میتواند مستقیما بر مناطق مدیترانه شرقی نیز تاثیر بگذارد؛ منطقهای که از نظر جغرافیایی میان اروپا و خاورمیانه قرار دارد و پایگاههای نظامی متعدد آمریکا و ناتو در آن مستقر هستند.
در چنین شرایطی یونان، به دلیل موقعیت راهبردی خود در مدیترانه و نقش آن به عنوان یکی از مهمترین مراکز لجستیکی نظامی غرب در منطقه، بیش از دیگر کشورهای اروپایی در معرض پیامدهای احتمالی این بحران قرار گرفته است.
دانشمندان میگویند حملات هوایی باعث بارش باران سیاه و آلودگی «بیسابقه» در تهران شده است
تصاویر ماهوارهای نشان میدهد روز دوشنبه ستونهای دود ناشی از حمله به مخازن نفت و پالایشگاهها بر فراز تهران گسترده شده است. همزمان سازمان بهداشت جهانی هشدار داده است که حمله به تاسیسات نفتی میتواند خطرات جدی برای سلامت ساکنان ایجاد کند.
از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در روز ۲۸ فوریه، دستکم چهار حمله به تاسیسات نفتی در اطراف تهران تایید شده است.
ساکنان پایتخت میگویند مهدود و آلودگی هوا در بخشهایی از شهر خورشید را پنهان کرده و بوی شدید سوختگی در هوا پیچیده است. همزمان کارشناسان هشدار میدهند میزان برخی از آلایندههای آزادشده احتمالا «بیسابقه» بوده است.
به نظر میرسد کانون این جهش ناگهانی آلودگی، حوالی تاسیسات نفتی آسیبدیده در اطراف پایتخت باشد؛ کلانشهری با نزدیک به ۱۰ میلیون نفر جمعیت که میلیونها نفر نیز در حومه آن ساکن هستند.
تصاویر ماهوارهای ثبتشده در روز ۹ مارس-۱۸ اسفند، که بیبیسی وریفای آنها را بررسی کرده، نشان میدهد دو تاسیسات بزرگ نفتی تهران همچنان در آتش میسوزند. این تصاویر پس از حملات هوایی گزارششده در شنبه شب گرفته شدهاند.
در این تصاویر، همچنین دود برخاسته از انبار نفت شهران در شمال غرب تهران و پالایشگاه تهران در جنوب شرق پایتخت دیده میشود. ویدیوی تاییدشدهای از لحظات پس از حمله شنبه نیز گویهای آتشین عظیمی را نشان میدهد که آسمان شب را بر فراز پالایشگاه روشن کرده است.
ترکیب تودههای ابر و دود ناشی از آتشسوزیهای پیاپی باعث شده است که فعلا امکان ارزیابی دقیق میزان خسارت واردشده به دو تاسیسات نفتی هدف قرارگرفته وجود نداشته باشد.
با این حال تصاویر ثبتشده از منطقه شهران در صبح یکشنبه نشان میدهد نیروهای امدادی در حال بررسی خودروهای نفتکش سوخته، ساختمانهای سیاهشده و آتشهایی هستند که هنوز شعلهورند.
ارتش اسرائیل روز ۷ مارس-۱۶ اسفند، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که انبارهای سوخت در نزدیکی تهران را هدف قرار داده است. این پست شامل تصویری بود که آسیب به پالایشگاه نفت تهران را نشان میداد.
بیبیسی میگوید وریفای مختصات این مرکز و سه مکان شناساییشده دیگر را برای دریافت نظر در اختیار ارتش اسرائیل و پنتاگون قرار داد. پنتاگون پاسخی نداد، در حالی که ارتش اسرائیل اعلام کرد هیچ حملهای از سوی آنها به این مکانها صورت نگرفته است. ما درخواست توضیح تکمیلی کردهایم.
حمله به پالایشگاههای نفت میتواند باعث آلودگی شدید هوا شود، زیرا این تاسیسات حاوی طیف گستردهای از مواد شیمیایی هستند.
وقتی نفت بهطور ناقص، یعنی بدون اکسیژن کافی میسوزد، به جای دیاکسید کربن و آب، گاز مونوکسید کربن و ذرات دوده آزاد میکند.
آتشسوزی نفت، همچنین میتواند اکسیدهای گوگرد و نیتروژن آزاد کند که در صورت حل شدن در آب باران، تشکیل اسید میدهند. علاوه بر این، هیدروکربنهای زیانآور، ترکیبات فلزی و قطرات نفت نیز ممکن است در هوا پراکنده شوند.
آلودگی هوا تا چه اندازه شدید است؟
زنی بیست و چندساله ساکن تهران میگوید «بوی سوختگی» ناشی از حمله به تاسیسات نفتی را احساس میکند. او روز شنبه به بیبیسی فارسی گفت: «نمیتوانم خورشید را ببینم. دود وحشتناکی است. هنوز هم ادامه دارد. خیلی خستهام.»
ارزیابی دقیق میزان آلودگی هوا دشوار است، زیرا ابزار سنجش زمینی در دسترس نیست و دادههای ماهوارهای نیز به دلیل باد، ابرها و عوامل دیگر به آسانی قابل تفسیر نیست.
با این حال با توجه به ترکیب مواد شیمیایی که احتمالا از مراکز نفتی آسیبدیده آزاد شدهاند، دانشمندان تردید چندانی ندارند که این آلودگی هم خطرناک است و هم بسیار شدید، و با مهدود معمول در شهرهایی مانند پکن یا دهلی تفاوت دارد.
آکشای دئوراس، پژوهشگر دانشگاه ردینگ در بریتانیا، میگوید: «آنچه (در ایران) رخ داده قطعا بیسابقه است، زیرا این آلودگیها ناشی از اصابت موشکها و حملات هوایی به پالایشگاههای نفت است.»
او میافزاید بسیاری از درگیریهای نظامی باعث افزایش گردوغبار و ذرات معلق میشوند، اما «ترکیب» مواد شیمیایی در این مورد «قطعا غیر معمول» است.
الوییز ماره، استاد شیمی جو و کیفیت هوا در کالج دانشگاهی لندن، نیز با این ارزیابی موافق است.
او میگوید در شرایط عادی چنین سطحی از آلودگی تنها در اثر «یک حادثه صنعتی بسیار بسیار شدید، مانند انفجار کامل یک پالایشگاه» مشاهده میشود.
«باران سیاه» چیست و چرا رخ میدهد؟
روز یکشنبه ساکنان تهران از بارش «باران سیاه» خبر دادند.
باران سیاه اصطلاحی غیر رسمی برای بارشی است که با آلایندهها آلوده شده و در نتیجه رنگ آن تیره میشود.
به گفته دانشمندان، در حالت عادی بارش باران میتواند آلایندهها را از هوا «بشوید» و به سطح زمین بیاورد، اما باران سیاه پدیدهای نادر است و معمولا زمانی رخ میدهد که مقدار زیادی دوده و دیگر آلایندههای هوا در جو وجود داشته باشد.
آکشای دئوراس توضیح میدهد: «قطرههای باران مانند اسفنج یا آهنرباهای کوچک عمل میکنند و هنگام سقوط هرچه را در هوا باشد جذب میکنند. به همین دلیل ساکنان شاهد چیزی بودند که از آن به عنوان باران سیاه یاد میکنند.»
همچنین ممکن است برخی ذرات بزرگتر حتی بدون بارش باران نیز از هوا سقوط کرده باشند.
پیامدهای احتمالی چیست؟
مدیرکل سازمان بهداشت جهانی پیشتر «نگرانی عمیق» خود را درباره پیامدهای این درگیری برای سلامت مردم ابراز کرده است.
تدروس آدهانوم گبریسوس میگوید آسیب به تاسیسات نفتی «خطر آلودگی غذا، آب و هوا را در پی دارد؛ خطراتی که میتواند پیامدهای بهداشتی شدیدی به ویژه برای کودکان، سالمندان و افراد دارای بیماریهای زمینهای داشته باشد».
آنا هانسل، استاد اپیدمیولوژی محیطی در دانشگاه لستر، میگوید: «قرار گرفتن در معرض چنین سطوح شدیدی از ذرات معلق، تاثیرات آنی و مستقیمی بر ریهها دارد.»
او میافزاید: «این ذرات همچنین میتوانند تا سالها بعد، هم بر سیستم تنفسی و هم بر افزایش خطر ابتلا به سرطان، آثار بسیار ماندگاری داشته باشند.»
داگ ویر، مدیر «رصدخانه درگیری و محیط زیست»، میگوید «مسئله غیر معمول در مورد تهران، این است که چنین حملاتی پیش از این در منطقهای با این میزان تراکم جمعیت مشاهده نشده بود.»
او گفت: «اغلب، این میادین نفتی در مناطق دورافتاده و خارج از شهر قرار دارند. اما در جریان بارش این باران سیاه، مردم تهران در معرض طیف گستردهای از مواد قرار گرفتهاند که فقط محدود به ترکیبات نفتی نیست.»
پیشبینیهای بخش هواشناسی بیبیسی نشان میدهد روز سهشنبه و سپس از روز پنجشنبه به بعد دورههایی از بارش باران همراه با وزش باد شدیدتر رخ میدهد که میتواند به پراکندگی و شسته شدن بخشی از آلایندهها کمک کند.
اما این به معنای از بین رفتن خطر این مواد نیست. آلایندهها میتوانند وارد رودخانهها و دیگر آبراهها شوند، یا اگر بر زمین بنشینند و خاک خشک شود، دوباره با وزش باد به هوا بازگردند.
تظاهرات مشترک جنگطلبان ایرانی طرفدار رضا پهلوی، آمریکایی و اسرائیلی با پرچمهای خود، در جریان تظاهراتی در مورد جنگ ایران در لس آنجلس آمریکا. ۷ مارس ۲۰۲۶ AP – Ethan Swope
دوازدهمین روز جنگ؛ حملات متقابل از تهران تا دوحه و اختلال در بازار نفت
با تشدید درگیریها میان آمریکا، اسرائیل و ایران، حملات متقابل در سراسر خاورمیانه همچنان ادامه دارد. آمریکا اعلام کرده که کشتیهای ایرانی قادر به مینگذاری در تنگه هرمز را هدف قرار میدهد و اسرائیل نیز موج تازهای از حملات را به تهران و بیروت انجام داده است. همزمان، ایران نیز با حمله به اهداف آمریکایی و اسرائیلی و نیز زیرساختهای انرژی در کشورهای خلیج فارس، ازجمله قطر و عربستان سعودی، دامنه جنگ را به دوازدهمین روز کشانده است.
همزمان با ادامه جنگ در خاورمیانه، قیمت نفت، روز چهارشنبه ۱۱ مارس، افزایش یافت، زیرا بازارها تردید دارند که طرح اعلامشده آژانس بینالمللی انرژی برای آزادسازی بیپیشینه ذخایر نفتی بتواند شوکهای احتمالی عرضه ناشی از درگیریهای آمریکا و اسرائیل با ایران را جبران کند.
والاستریت ژورنال هم نوشته که آزادسازی پیشنهادی ذخایر نفتی از سوی آژانس بینالمللی انرژی، حتی از مجموع ۱۸۲ میلیون بشکه نفتی که در دو مرحله در سال ۲۰۲۲، همزمان با آغاز تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین، وارد بازار شد نیز بیشتر خواهد بود.
همزمان مقامهای گروه هفت نیز بهگونه آنلاین گرد هم آمدند تا درمورد احتمال آزادسازی ذخایر اضطراری نفت برای کاهش فشار بر بازار گفتوگو کنند.
امانوئل مکرون، رییسجمهور فرانسه نیز قرار است روز چهارشنبه میزبان یک نشست ویدیویی با رهبران دیگر کشورهای گروه هفت باشد تا درباره تاثیر درگیری خاورمیانه بر بازار انرژی و اقدامات لازم برای مدیریت این وضعیت گفتوگو کنند.
فوندرلاین: جنگ در خاورمیانه تاکنون سه میلیارد یورو هزینه اضافی روی دست اروپاییها گذاشته است
رییس کمیسیون اروپا میگوید از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران تا کنون که دوازده روز از آن میگذرد، سه میلیارد یورو هزینه اضافی بر مصرفکنندگان اروپایی تحمیل شده است.
اورسلا فوندرلاین روز چهارشنبه ۲۰ اسفند در پارلمان اروپا در استراسبورگ فرانسه گفت: «از زمان آغاز این درگیری، قیمت گاز ۵۰ درصد و قیمت نفت ۲۷ درصد افزایش یافته است.»
او افزود: «اگر این را به یورو تبدیل کنیم: تنها ۱۰ روز جنگ تاکنون سه میلیارد یورو(5/3 میلیارد دلار) هزینه اضافی برای واردات سوختهای فسیلی بر دوش مالیاتدهندگان اروپایی گذاشته است. این بهای وابستگی ماست.»
فوندرلاین گفت: کمیسیون اروپا در حال بررسی اقدامات بیشتری برای کاهش هزینه قبوض انرژی است، از جمله تعیین سقف برای قیمت گاز.
پس از آنکه تهاجم گسترده روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ باعث جهش شدید قیمت انرژی در اتحادیه اروپا شد، در نتیجهٔ پیامدهای جنگ با ایران، این دومین بار در چند سال اخیر است که بهدلیل درگیریهای جهانی قیمت انرژی در اروپا بهشدت افزایش مییابد.
رییس کمیسیون اروپا تأکید کرد که تلاشهای اخیر برای متنوعسازی تامینکنندگان سوختهای فسیلی تا حدی پیامدهای درگیری خاورمیانه را محدود کرده است.
او با این حال گفت: «اما این به آن معنا نیست که ما در برابر شوکهای قیمتی مصون هستیم. بازارهای انرژی، جهانی هستند.»
خانم فوندرلاین افزود: «هر کاری هم که انجام دهیم، تا زمانی که بخش قابل توجهی از سوختهای فسیلی را از مناطق بیثبات وارد کنیم، همچنان آسیبپذیر و وابسته خواهیم بود.»
نخستوزیر ایتالیا از ارسال تجهیزات پدافندی به کشورهای خلیج فارس خبر داد
نخستوزیر ایتالیا با انتقاد از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، آن را بخشی از روندی «رو به گسترش و خطرناک» از مداخلات «خارج از چارچوب حقوق بینالملل» توصیف کرد.
جورجا ملونی که روز چهارشنبه ۲۰ اسفند در پارلمان کشورش سخنرانی میکرد، در عین حال گفت با وجود «تراژیک» بودن جنگ، پیامدهای آن «قابل مقایسه با خطراتی نیست که در صورت نادیده گرفتن جاهطلبیهای هستهای ادعایی ایران با آن روبهرو میشویم.»
به گفته او، «ما نمیتوانیم رژیمی از آیتاللهها را که به سلاح هستهای مجهز باشد تحمل کنیم، بهویژه اگر این توانایی با ظرفیت موشکی همراه شود که ممکن است بهزودی قادر باشد مستقیما ایتالیا و اروپا را هدف قرار دهد.»
جورجا ملونی، همچنین با اشاره به جنگ اوکراین گفت: «در چنین زمینهای از بحران ساختاری در نظام بینالمللی که تهدیدها هر روز نگرانکنندهتر میشوند و مداخلات یکجانبه خارج از چارچوب حقوق بینالملل در حال افزایش است، باید مداخله آمریکا و اسرائیل علیه حکومت ایران را نیز ارزیابی کنیم.»
نخستوزیر ایتالیا از اقدام این کشور برای ارائه تجهیزات پدافند هوایی به کشورهای خلیج فارس برای مقابله با حملات تهران نیز خبر داد و افزود: «این اقدام تنها به این دلیل نیست که این کشورها دوستان و شرکای راهبردی ایتالیا هستند، بلکه به این دلیل نیز هست که دهها هزار شهروند ایتالیایی در آن منطقه حضور دارند که باید از آنها محافظت کنیم.»
بهگفته جورجا ملونی، حدود دو هزار سرباز ایتالیایی اکنون در خلیج فارس مستقر هستند.
جنگ میان آمریکا، اسرائیل و ایران اکنون وارد دوازدهمین روز شده و درگیریهای هوایی میان طرفها در بخشهای مختلف خاورمیانه ادامه دارد. این درگیریها باعث اختلال در جریان عرضه حدود یکپنجم از نفت و گاز جهان شده است که باید از تنگه هرمز در خلیج فارس عبور کند.
نخستوزیر ایتالیا در بخشی دیگر از سخنرانی خود حمله موشکی مرگبار به یک مدرسه در میناب در نخستین روز جنگ را بهشدت محکوم کرد و خواستار مشخص شدن مسئولان این حمله شد.
ایران ایالات متحده و اسرائیل را متهم کرده است که در نخستین روز جنگ، با حمله موشکی به این مدرسه باعث کشتهشدن ۱۶۵ نفر شد. براساس آمار شورای هماهنگی صنفی فرهنگیان ایران، در این حمله دستکم ۱۰۸ کودک دانشآموز جان باختند.
دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، تهران را مسئول این حمله دانسته، اما گفته است واشینگتن در حال بررسی این حادثه است. اسرائیل نیز هرگونه ارتباط با این حمله را رد کرده است. برخی رسانههای آمریکایی میگویند ارتش ایالات متحده «مسئول احتمالی» حمله به مدرسه میناب بوده است.
دو عضو جمعیت هلال احمر ایران در نزدیکی یکی از محلهایی که توسط نیروهای آمریکایی و اسرائیلی بمباران شده است. © – / AFP
صلیب سرخ خواستار کمک فوری ۵۰ میلیون دلاری برای بحران انسانی ناشی از جنگ در ایران شد
همزمان با تداوم جنگ و افزایش چشمگیر نیازهای بشردوستانه در ایران، صلیب سرخ اعلام کرده که برای رسیدگی به افراد آسیبدیده در سراسر ایران، به ۵۰ میلیون دلار کمک اضطراری نیاز است.
فدراسیون بینالمللی صلیب سرخ اعلام کرده که این مبلغ برای کمک به پنج میلیون نفر در طول ۱۶ ماه آینده استفاده خواهد شد.
این فدراسیون در مورد نیازهای افراد آسیبدیده از جنگ جاری در ایران، میگوید که «در سراسر کشور، جوامع با نیازهای فزاینده بشردوستانه در زمینههای مراقبتهای بهداشتی، سرپناه، آب و بهداشت و نیز حمایتهای سلامت روان و حمایتهای روانی–اجتماعی روبهرو هستند.»
به گفته این شبکه بزرگ بشردوستانه، بودجه درخواستی به جمعیت هلال احمر ایران کمک میکند تا به افرادی که بهگونه مستقیم از جنگ آسیب دیدهاند در اولویت رسیدگی کند.
ماریا مارتینز، رییس هیات نمایندگی فدراسیون بینالمللی صلیب سرخ در ایران، در بیانیهای گفته است که « با افزایش شدید نیازهای بشردوستانه در هر روزی که میگذرد، این درخواست اضطراری کمک میکند تا کمکهای نجاتبخش گسترش یابد و حمایت به افرادی که بیشترین آسیب را دیدهاند برسد.»
مارتینز با گفتن این که «هر لحظه اهمیت دارد» تاکید کرده که فعالیتهای میدانی هلال احمر و صلیب سرخ برای نجات جان انسانها «حیاتی» است.
فدراسیون بینالمللی صلیب سرخ میگوید در ایران ۵۲۹ شعبه هلال احمر در ٣٠ استان و ١٩٧ شهر درحال انجام عملیات واکنش اضطراری هستند.
بودجه درخواستی قرار است برای حمایت از سرپناه، تامین اقلام امدادی، خدمات بهداشتی و حفظ خدمات آب و بهداشت هزینه شود.
فدراسیون بینالمللی صلیب سرخ پیش از این 1/5 میلیون فرانک سوئیس از صندوق اضطراری خود برای حمایت از فعالیتهای فوری نجاتبخش در ایران اختصاص داده است.
صلیب سرخ درحالی برای رسیدگی به افراد آسیبدیده از جنگ، درخواست کمک فوری کرده که درگیری آمریکا و اسرائیل با ایران، وارد دومین هفته خود شده است.
مراسم تشییع جنازه فرماندهانی که در حملات اسرائیل و آمریکا کشته شدند – روز چهارشنبه ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ در تهران
برگزاری مراسم تشییع جنازه فرماندهان کشته شده در حملات هوایی آمریکا و اسرائیل
مراسم تشییع جنازه فرماندهانی که در حملات اسرائیل و آمریکا کشته شدند، روز چهارشنبه ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ در تهران برگزارش شد. رسانههای حکومتی نوشتند: «مراسم تشییع پیکر ۳۵ شهید از جمله فرماندهان و شهروندان، چهارشنبه ۲۰ اسفند ۱۴۰۴، همزمان با سالروز شهادت امام علی(ع) با حضور گسترده اقشار مختلف مردم از میدان انقلاب تهران تا معراج شهدا برگزار شد.»
تشییح جنازه نظامیهای کشته شده در حملات هوایی آمریکا و اسرائیل، اسفند ۱۴۰۴
تابوت عبدالرحیم موسوی رییس ستاد کل نیروهای مسلح، علی شمخانی دبیر شورای دفاع، محمد شیرازی رئیس دفتر نظامی خامنهای، عزیز نصیرزاده وزیر دفاع، محمد پاکپور فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و شمار دیگر از فرماندهان با حضور طرفداران نظام و شماری از پرسنل نظامی و امنیتی برگزار شد.
طرفداران نظام شعار «حیدر حیدر» سر دادند و مداحان و سخنرانها مدام تاکید کردند که این تجمع «بیعت» با مجتبی خامنهای بهعنوان «رهبر» جدید انقلاب است. همچنین طرفدران نظام شعار دادند: «ما موشک فتاحیم، تا فتح قدس در راهیم.»
اغلب فرماندهانی که در در این مراسم تشییع شدند در همان ساعات اولیه جنگ کشته شدند. به نظر میرسد اغلب آنها در همان جلسهای بودند که علی خامنهای نیز حضور داشت.
مراسم مشابه در چند شهر دیگر نیز برگزار شد. رسانههای حکومتی نبرد جمهوری اسلامی با اسرائیل و آمریکا را «جنگ رمضان» مینامند.
حدادعادل عضو مجمع تشخیص مصلحت که دخترش در بمباران کشته شد به خبرنگاران گفت: «مسئولین راه دو امام را ادامه بدهند، آن چیزی که دشمن میخواست اتفاق نیفتاد.»
تعدادی دختر بیحجاب و کمحجاب وسط جمعیت بود که خبرنگاران رسانههای حکومتی به نوبت برای مصاحبه سراغ آنها میرفتند.
در دوازدهمین روز جنگ، حکومت هنوز آمار دقیقی از شمار تلفات جنگ در بین نیروهای مسلح اعلام نکرده است.
سازمان ملل: در جنگ کنونی ایران، منشور سازمان ملل نقض شده است
یک هیئت مستقل سازمان ملل که درحال بررسی نقض حقوق بشر در ایران است، روز چهارشنبه ۴ مارس، حملات اسرائیل و آمریکا به ایران و نیز حملات تلافیجویانه تهران در سراسر منطقه را محکوم کرد و اعلام نمود که این اقدامات ناقض منشور سازمان ملل است. این هیات همچنان حمله به مدرسهای در جنوب ایران را «شوکهکننده» خوانده است.
این هیات حقیقتیاب مستقل بینالمللی سازمان ملل د امور ایران، در بیانیهای اعلام کرده که «این حملات که با اقدامات تلافیجویانه ایران در سراسر منطقه دنبال شد، در تعارض با منشور سازمان ملل است.»
هیات سازمان ملل، همچنان حمله هوایی آمریکا و اسرائیل به مدرسه دخترانه شجره طیبه در میناب در جنوب ایران را «شوکهکننده» خواند و گفت که بیشتر قربانیان این رویداد، دانشآموزان دختر ۷ تا ۱۲ ساله بودهاند.
پیش از این، یک هیات کارشناسی جداگانه سازمان ملل با استناد به گزارشها اعلام کرده بود که بیش از ۱۶۰ کودک در این حمله کشته شدهاند.
هیات حقیقتیاب سازمان ملل، همچنان اعلام کرده که مردم ایران، اکنون میان یک کارزار نظامی گسترده که ممکن است هفتهها ادامه یابد و حکومتی در تهران که پیشینه طولانی در نقض حقوق بشر دارد، گرفتار شدهاند.
هیات حقیقتیاب سازمان ملل همچنان اعلام کرده که پس از سرکوب اعتراضات پسین در ایران، دهها هزار نفر در بازداشت هستند که افزون بر خطر شکنجه و مجازات، در معرض خطر ناشی از حملات آمریکا و اسرائیل نیز قرار دارند.
خبرگزاری رویترز نیز گزارش داده که یک زوج بریتانیایی زندانی در زندان اوین ایران، سهشنبه ۳ مارس، اعلام کردند که با تشدید درگیریها، انفجارها به بند آنان خسارت وارد کرده است.
هیات حقیقتیاب سازمان ملل همچنان گفته که بر اساس حقوق بینالملل، کشتن دهها مقام ایرانی ازجمله آیتالله خامنهای، رهبر این کشور، شیوه قابلقبول برای اجرای عدالت نیست.
بر اساس واپسین آمار ارائهشده از سوی هلال احمر ایران، از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل، دستکم ۷۸۷ نفر در سراسر ایران جان باختهاند. سازمان حقوق بشری هرانا هم گفته که یک هزار غیرنظامی کشته و دستکم ۵ هزار نفر دیگر زخمی شدهاند.
در پی حملات موشکی ایران به کشورهای منطقه نیز شماری زخمی و کشته شدهاند.
یک کپی از شخصیت فیلم «ترمیناتور» که در اوکراین با وسایل یدکی خودروها ساخته شده AP – Vadim Ghirda
هشدار چین به آمریکا: استفاده نظامی نامحدود از هوش مصنوعی ما را به دنیای «ترمیناتور» میرساند
چین به دولت آمریکا هشدار داد که استفادۀ بیرویه از هوش مصنوعی در حوزه نظامی میتواند جهان را به دنیای کابوسگونه فیلم «ترمیناتور» بکشاند. در این فیلم ماشینها به شکل خودسر با آدمها میجنگند.
روز چهارشنبه ۲۰ اسفند، جیانگ بین، سخنگوی وزارت دفاع چین، اعلام کرد: «ادامه دادن به نظامیسازی نامحدود هوش مصنوعی، استفاده از آن به عنوان ابزاری برای نقض حاکمیت کشورهای دیگر، اجازه دادن به آن برای نفوذ بیش از حد بر تصمیمهای جنگی و سپردن مرگ و زندگی انسانها به الگوریتمها، نه تنها بنیانهای اخلاقی و مسئولیتهای انسانی را در زمان جنگ تضعیف میکند، بلکه خطر از دست رفتن کنترل فناوری را نیز بههمراه دارد.»
واکنش چین در حالی ابراز میشود که بحث کاربردهای نظامی هوش مصنوعی در ایالات متحده بالا گرفته است. در حال حاضر دولت دونالد ترامپ با استارتاپ آمریکایی «آنتروپیک» درگیر شده و علیه آن تحریمهایی اعمال کرده است.
این شرکت که در حوزه هوش مصنوعی فعالیت دارد، تاکنون زیر بار نرفته که ارتش آمریکا بدون هیچ محدودیتی از فناوریهای ابداعیاش استفاده کند. اما وزارت دفاع آمریکا خواهان دسترسی به این ابزارها، از جمله برای نظارت گسترده بر تجمعات یا خودکارسازی حملات کشنده است..
در این وضعیت، وزارت دفاع چین هشدار میدهد که با دسترسی بدون محدودیت ارتش آمریکا به هوش مصنوعی ممکن است «یک دیستوپی(ویرانشهر) مانند آنچه در فیلم آمریکایی «ترمیناتور» به تصویر کشیده شده، به واقعیت تبدیل شود.»
اولین فیلم «ترمیناتور» در سال ۱۹۸۴ به نمایش درآمد. این فیلم آیندهای آخرالزمانی را به تصویر میکشد که در آن، رباتهای تحت کنترل هوش مصنوعی برای نابود کردن انسان میجنگند.
هفته گذشته، وزارت دفاع آمریکا بعد از اعمال فشار بر شرکت «آنتروپیک»، سرانجام آن را به فهرست شرکتهایی افزود که از نظر پنتاگون «خطری برای امنیت ملی» محسوب میشوند.
«آنتروپیک» یک هوش مصنوعی به اسم «کلود» (Claude)ساخته که ظاهرا در حوزه نظامی بسیار کارآمد است. اما مدیر این شرکت معتقد است که استفادۀ نامحدود از این ابزار میتواند خطرناک باشد.
به گزارش رسانههای آمریکایی، هوش مصنوعی ساخته آنتروپیک در جریان آمادهسازی حمله آمریکا و اسرائیل علیه ایران مورد استفاده قرار گرفته است.
شورای امنیت: ایران حملات به کشورهای عرب را متوقف کند
شورای امنیت سازمان ملل متحد روز چهارشنبه با صدور قطعنامهای از ایران خواست فورا حملات خود علیه کشورهای حوزه خلیج فارس را متوقف کند و اعلام کرد این حملات ناقض قوانین بینالمللی بوده و «تهدیدی جدی برای صلح و امنیت بینالمللی» به شمار میرود.
این قطعنامه با ۱۳ رای موافق و دو رأی ممتنع به تصویب رسید. روسیه و چین به این قطعنامه که با رهبری بحرین در سازمان ملل متحد پیش رفت رای ممتنع دادند. در قطعنامه آمده است که شورا «خواستار توقف فوری تمامی حملات از سوی جمهوری اسلامی ایران علیه بحرین، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و اردن است.»
در بخشی دیگر، قطعنامه «هرگونه اقدام یا تهدید از سوی جمهوری اسلامی ایران برای مسدود کردن، ایجاد مانع یا هرگونه اخلال در ناوبری بینالمللی از طریق تنگه هرمز» را محکوم میکند.
مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل متحد در سخنانی به خبرنگاران گفت «ما قرار است رای قاطعی به دست بیاوریم» و از اتحاد و همبستگی که متحدان عرب آمریکا در خلیج فارس نشان میدهند «خرسند هستیم.»
او گفت متحدان آمریکا «محکم ایستادهاند و قاطع هستند.
آمادهباش نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی در خیابانهای تهران
نتیجهگیری
روز دوازدهم جنگ، دیگر شبیه روزهای نخست آن نیست. در آغاز، تصویر غالب این بود که حمله برقآسا به راس نظام، همراه با برتری هوایی و اطلاعاتی، ایران را ظرف چند روز به نقطه تسلیم یا فروپاشی میرساند. اما اکنون تحلیلگران دستکم در برخی رسانه بر چیز دیگری تاکید میکنند: جنگ به مرحلهای رسیده که نتیجه آن کمتر از قبل به «ضربه پیشدستانه» وابسته است و بیشتر به این بستگی دارد که چه کسی میتواند زمان را بهتر مدیریت کند، جبهههای فرعی را دیرتر یا هوشمندانهتر فعال کند، و از تبعات اقتصادی و ژئوپولیتیک بحران بهره بیشتری ببرد.
در پی حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، منطقهی غرب آسیا وارد مرحلهای تازه از تنشهای ژئوپلیتیک شده است؛ مرحلهای که با صفبندیهای جدید منطقهای و جهانی، تضادهای درونی حاکمیت ایران، و چشمانداز نظمی نوین در خاورمیانه همراه است.
در عراق نیز، به روایت گاردین، وضعیت به همین اندازه پیچیده است. گروههای نزدیک به ایران به مراکز آمریکایی و اهداف دیگر حمله کردهاند و عراق عملا به یکی از جبهههای مهم این جنگ تبدیل شده، اما هنوز نشانهای از یک هجوم سراسری و هماهنگ منطقهای دیده نمیشود. حملات به اربیل، بغداد و پایگاهها و تاسیسات مختلف ادامه داشته، چندین حمله هوایی به پایگاههای شبهنظامیان انجام شده، و حتی گزارشهایی تاییدنشده از عملیات نیروهای ویژه آمریکا و اسرائیل در بیابانهای غرب عراق منتشر شده است. با این حال، بسیاری از ناظران معتقدند این گروهها «میتوانند بیش از این» عمل کنند، اما از بیم پاسخ شدید، سطح درگیری را کنترل میکنند.
حملهای که با هدف قراردادن مراکز هستهای، نظامی و فرماندهی، نه تنها تنشها را به اوج رساند، نه تنها مراکز غیرنظامی و بیمارستانها و مدارس مورد حمله قرار گرفتند، بلکه یک نقطه عطف در تحولات ژئوپلیتیک منطقه رقم زد. در حالیکه کماکان ابعاد دقیق خسارات و تلفات در هالهای از سانسور و روایتهای متضاد قرار دارد، اما آنچه واضح است، ورود منطقه غرب آسیا به مرحلهای نوین از آشوب کنترلشده و پروژهمندیشده جنگ است. در کنار غرش جنگندهها و سقوط موشکها، نشانههای یک صفبندی جدید به قیمت به خاک و خون کشیدن جان و مال غیر نظامیان و نابودی زیر ساختها در حال شکلگیری است: صفی میان بازیگران منطقهای و جهانی، میان نظم کهنه مبتنی بر «مهار جمهوری اسلامی» و نظم نوینی که شاید از دل ویرانی، نقشه جدیدی برای غرب آسیا « خاورمیانه» زاده شود.
گزارش والاستریت ژورنال، بر این نکته انگشت گذاشته که به موضعگیری تازه ترامپ درباره حمله موشکی به مدرسهای در ایران اشاره شده که ۱۷۵ کشته بر جای گذاشت. او پس از آنکه ابتدا تهران را مسئول این حمله دانسته بود، این بار گفت اطلاعات کافی درباره حمله موشک تاماهاوک ندارد و موضوع در دست بررسی است. ترامپ گفت حاضر است با انجام تحقیق درباره مسئولیت این حمله کنار بیاید. والاستریت ژورنال یادآوری میکند که بازرسان نظامی آمریکا در ارزیابی اولیه خود به این نتیجه رسیدهاند که احتمالا نیروهای آمریکایی مسئول این حمله بودهاند.
این گزارش میگوید آمریکا تاکنون هزاران هدف در ایران را زده است؛ از ساختمانهای دولتی گرفته تا پایگاههای نظامی و سایتهای موشکی. دولت ترامپ اعلام کرده هدف اصلی آن جلوگیری از تهدید آمریکا و متحدان منطقهایاش از سوی ایران است و این هدف را از طریق نابودی بخشهایی از برنامه هستهای و توان موشکهای بالستیک ایران دنبال میکند. در مقابل، تهران نیز با حمله به پایگاههای آمریکا و چند کشور خاورمیانه، از طریق موشک و پهپاد، پاسخ داده و فرودگاههای بینالمللی و پالایشگاههای نفت را هدف قرار داده است.
از نظر انسانی نیز هزینههای جنگ برای آمریکا رو به افزایش است. فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا اعلام کرده که از زمان آغاز درگیریها در ۲۸ فوریه 2026، هفت نظامی آمریکایی کشته و هشت نفر دیگر بهشدت زخمی شدهاند. وزارت خارجه آمریکا نیز روز دوشنبه خبر داد که بیش از ۳۶ هزار شهروند آمریکایی از منطقه به ایالات متحده بازگشتهاند.
گزارش والاستریت ژورنال، نشان میدهد در حالی که ترامپ در انظار عمومی از موفقیت عملیات و امکان پایان زودهنگام جنگ سخن میگوید، در پشت صحنه نگرانیهای جدی درباره ادامهدار شدن این درگیری وجود دارد. افزایش بهای نفت، مخالفت اکثریت افکار عمومی، اضطراب جمهوریخواهان در آستانه انتخابات، و نبود تعریف روشنی از «پیروزی»، همگی عواملی هستند که بخشی از حلقه نزدیک به ترامپ را به این نتیجه رساندهاند که رییسجمهور باید هرچه زودتر برای خروج از جنگ یک مسیر قابلقبول پیدا کند. اما در همان حال، اصرار ایران بر ادامه مقاومت و تمایل شخص ترامپ به اعلام یک پیروزی قاطع، این راه خروج را همچنان دشوار و مبهم کرده است.
از سوی دیگر، تضادهای درونی سرمایهداری ایران نیز به نقطه بحرانی رسیدهاند؛ بخشی در سودای تثبیت وضع موجود با اتکا به تقابل نظامی برای بقا، و بخشی در پی بهرهبرداری از بیثباتی برای بازآرایی روبنای سیاسی کشور در هماهنگی با طرح خاورمیانه جدید.
در چنین وضعیتی؛ حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به جغرافیای ایران و معنای حقوقی آن؛ نظم نوین تحمیلی خاورمیانه در بستر بحران فراگیر هژمونی و نظم جهانی چند قطبیشده امروز، با توجه به ابعاد اقتصادی-لجستیکی، سیاسی-امنیتی، سرزمینی-استعماری آن و نقشهای متفاوت ای بازیگران جهانی و منطقهای.
چگونگی «لیبی، سوریه، عراق، افغانستان شدن» و البته یادآوری خط سیر تحولاتی که از جنگ ایران-عراق به کشتار زندانیان سیاسی در تابستان۶۷ رسید.
تضادهای درون حاکمیت جمهوری اسلامی و پروژه رژیم چنج، شعار «نه به جنگ، نه به جمهوری اسلامی، زندهباد آزادی و برابری» و پیچیدگیهای آینده جامعه ایران.
مسئله امنیت و امنیتیسازی جامعه ایران، موضوع کردستان و آذربایجان، احتمال جنگ داخلی و زمینهای سوخته در ایران و …
بیتردید امروز بزرگترین و مهمترین آرزوی ایرانیان آزادیخواه ایران و منطقه و جهان، قطع فوری جنگ و سرنگونی حکومت تبهکار جمهوری اسلامی ایران بدون دخالت خارجی است!
چهارشنبه بیستم اسفند 1404-یازدهم مارس 2026