گفتگوی شبکه ترکیزبان بیبیسی با صالح مسلم
مترجم: بهرام رحمانی
بخش ترکی بیبیسی به تاریخ 29 ژانویه 2026، گفتوگویی با صالح مسلم، سخنگوی مشترک سابق روژآوا(کردستان سوریه) و رییس سابق «حزب اتحاد دموکراتیک»(PYD) و عضو شورای ریاست روژآوا، انجام داده است. اما بیبیسی فارسی، به تاریخ ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ – ۱۳ فوریه ۲۰۲۶، فقط بریدههایی از این گفتوگو را منتشر کرده که به جوهر اصلی این گفتوگو و مواضع صالح مسلم لطمه زده است. به همین دلیل، من اصل این گفتوگو که در سایت بیبیسی ترکی منتشر شده را به فارسی برگرداندهام تا خوانندگان دچار سردرگمی درباره واقعیتهای جاری روژآوا نشوند. در پایان همین ترجمه، اورژینال این گفتوگو به زبان ترکی استانبولی را نیز آوردهام.
صالح مسلم محمد، سیاستمدار برجسته کرد سوری، در حال حاضر بهعنوان یکی از اعضای ارشد شورای مدیریتی و روابط دیپلماتیک «حزب اتحاد دموکراتیک»((PYD در روژآواکردستان(شمال و شرق سوریه) فعالیت میکند. وی بهعنوان ریییس مشترک پیشین این حزب و همچنین سخنگوی پیشین مشترک روژآوا، همچنان یکی از چهرههای دیپلماتیک اصلی در سیاستگذاریهای این حزب و مدیریت سیاسی مناطق تحت کنترل کردها محسوب میشود.
صالح مسلم: «آنچه در سوریه اتفاق میافتد توطئهای علیه کردها است، این کشور در حال تبدیل شدن به افغانستان است»
صالح مسلم، رییس مشترک سابق و عضو شورای ریاست جمهوری حزب اتحاد دموکراتیک(PYD)، جنبش سیاسی پیشرو کردها در سوریه، به سئوالات بیبیسی ترکی پاسخ داد.
مسلم ادعا کرد که عملیات نیروهای دمشق علیه نیروهای دموکراتیک سوریه(SDF) پشت جلسهای بود که در ۵ و ۶ ژانویه در پاریس، پایتخت فرانسه برگزار شد.
این جلسه بین سوریه و اسرائیل با میانجیگری ایالات متحده برگزار شد.
مسلم با تفسیر وقایع اخیر بهعنوان «توطئه علیه کردها»، ادعا کرد که حکومت دمشق اعضای داعش را از زندانهایی که تصرف کرده بود آزاد کرد و اظهار داشت که «سوریه در حال تبدیل شدن به افغانستان است.»
مسلم گفت که موضع اخیر ایالات متحده برای آنها «تا حدودی تعجبآور» بوده است.
مسلم با اشاره به اینکه آنها پذیرای گفتوگو با دولت سوریه هستند، اظهار داشت که اگر نتوانند به توافق برسند، «مقاومت» خواهند کرد.
مسلم «دفاع از خود، سیستم آموزشی و حقوق زنان» را به عنوان دشوارترین مسائل در روند مذاکره با دولت سوریه ذکر کرد.
ترکیه حزب اتحاد دموکراتیک(PYD) و شاخه مسلح آن، واحدهای حفاظت خلق(YPG)، را ادامه PKK در «سوریه» میداند و آنها را «سازمان تروریستی» تعریف میکند.
YPG نیروی مرکزی نیروهای دموکراتیک سوریه است.
مسلم بین سالهای ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۵ با مقامات ترکیه تماس داشت و حتی برای این منظور به آنکارا رفت. اما در سال ۲۰۱۸، نام مسلم در فهرست قرمز «تروریستهای تحت تعقیب» وزارت کشور ترکیه قرار گرفت.
انتقاد از نشست پاریس
آخرین درگیری در سوریه در ششم ژانویه در محلههای شیخ مقصود و اشرفیه در حلب آغاز شد.
مسلم از آغاز این عملیات با وجود توافق بین نیروهای دموکراتیک سوریه و دمشق، انتقاد کرد و آنها را «ناگهانی» و «خائنانه» توصیف کرد. مسلم با بیان اینکه آنها در طول این فرآیند نیروهای خود را از رقه و دیرالزور خارج کردند، گفت: «ما متوجه شدیم که این یک درگیری کوچک نیست. این چیزی در سطح مفهومی است. ما دیدیم که در اینجا طرحی برای نابودی روژاوا، تصرف یا پایان دادن به خودمدیریتی آن وجود دارد.»
تام باراک، سفیر ایالات متحده در آنکارا و نماینده ویژه سوریه، و احمد الشرع، رهبر سوریه، در ۱۸ ژانویه در دمشق دیدار کردند.
مسلم استدلال میکند که در پشت آنچه اتفاق افتاده، اجماع بینالمللی وجود دارد:
«توافقنامه پاریس این روند را با قدرتهای بینالمللی آغاز کرد. بلافاصله پس از آن، این حملات به اشرفیه و شیخ مقصود آغاز شد.»
پس از دیدار در پاریس، تام باراک، سفیر ایالات متحده در آنکارا و نماینده ویژه سوریه، گفت: «هدف ما گفتوگو و کاهش تنش بود و ما دقیقا به آن دست یافتیم.» در همان روز، هاکان فیدان، وزیر امور خارجه، که او نیز در پاریس بود، پس از این دیدار با اسد حسن شیبانی، همتای سوری خود و باراک دیدار کرد.
دیدگاه شما در مورد ایالات متحده چیست؟
در طول جنگ داخلی سوریه که از سال ۲۰۱۱ آغاز شد، همکاری قابل توجهی بین ایالات متحده و YPG و بعدا SDF وجود داشت.
با این حال، در درگیریهای اخیر، SDF حمایتی را که میخواست از غرب، به ویژه ایالات متحده، دریافت نکرد.
مسلم با ارزیابی تاریخچه روابط خود با ایالات متحده میگوید: «آمریکاییها هرگز قول محافظت از ما را ندادند. ما هم چنین چیزی نخواستیم. این موضوع به نفع خودمان بود؛ ما هر دو علیه داعش متحد بودیم.»
مسلم معتقد است که موضع اخیر ایالات متحده تحت تاثیر روابطش با ترکیه قرار دارد:
«نتایج پاریس تا حدودی برای ما غافلگیرکننده بود و آمریکا البته در آن شریک بود. آنها آنجا بودند. آنها چشم خود را میبندند.»
«آمریکا احتمالا نمیخواهد در مقابل ترکیه بایستد. چنین تعادل ظریفی وجود دارد. به عنوان مثال، سکوت آنها در مورد مرگ این همه غیرنظامی، قطعا ما را آزار میدهد، اما هر کسی که در پاریس بود سکوت کرد.»
سطح روابط با اسرائیل چگونه است؟
ترکیه اخیرا از نیروهای دموکراتیک سوریه(SDF) در مورد روابطشان با اسرائیل انتقاد کرده است.
وقتی از مسلم در مورد رابطه آنها با اسرائیل پرسیدیم، او گفت: «هیچ همکاری با اسرائیل وجود ندارد. مطلقا هیچ»
مسلم با انتقاد از اتهامات علیه آنها گفت: «احمد الشرع(رییس جمهور موقت سوریه) دائما با اسرائیل معامله میکند. روابط ترکیه با اسرائیل از قبل مشخص است. آنها هنوز تجارتی به ارزش میلیاردها دلار دارند.» از سوی دیگر، ترکیه ادعاهای مربوط به ادامه تجارت با اسرائیل را رد میکند.
«ما هرگز هدف تصرف رقه یا دیرالزور را نداشتیم»
یکی از انتقاداتی که پس از وقایع اخیر به نیروهای دموکراتیک سوریه وارد شد این بود که آنها در طول جنگ داخلی فراتر از مناطق با اکثریت کرد رفتند.
وقتی این انتقادات را به مسلم یادآوری کردیم، او این نظر را داد:
«پس از آنکه روژاوا را از داعش پاکسازی کردیم، ماشینهای پر از مواد منفجره از دیگر مناطق همسایه میآمدند؛ منبج، رقه، طبقا، دیرالزور و در قامشلی، کوبانی و جاهای دیگر منفجر میشدند. در آن زمان، یک شورای غیرنظامی از منبج به کوبانی آمد و گفت: «ما را هم نجات دهید، ما به شما کمک خواهیم کرد.» بنابراین ما رفتیم و منبج را آزاد کردیم. سپس آنها نیز از طبقا آمدند. «این برای ما هم مناسب بود. ما گفتیم، بیایید به جای دشمن، دوست داشته باشیم. مردم ما رفتند و شوراهایی در آنجا نیز تشکیل شد. آنها فرزندان آن منطقه بودند. در غیر این صورت، ما هرگز هدف تصرف رقه یا دیرالزور را نداشتیم.»
وقتی از مسلم در مورد حمایت قبایل مختلف عرب از حکومت دمشق در این مرحله سئوال شد، او اظهار داشت:
«آنها افراد نادان را جمع کرده بودند و حمله میکردند. ما نیروهای خود را عقب کشیدیم تا از جنگ عرب-کرد جلوگیری کنیم. اما هنوز افراد زیادی در آنجا با ما در ارتباط هستند. افراد بسیار جدی وجود دارند. هنوز اعرابی در نیروهای دموکراتیک سوریه وجود دارند.»
چه کسی آتشبس را نقض میکند؟
از زمان آغاز درگیری در سوریه، هم دولت دمشق و هم نیروهای دموکراتیک سوریه یکدیگر را به نقض آتشبس متهم کردهاند.
وقتی از مسلم در مورد اتهامات دمشق علیه نیروهای دموکراتیک سوریه سوال شد، او پاسخ داد:
«وقتی مشخص است که آنها از دمشق میآیند و به روستاهای کردنشین حمله میکنند، گفتن اینکه «آنها حمله میکنند» چه معنایی دارد؟ شما افرادی را که کشتید، غیرنظامیان، در رسانههای اجتماعی نشان میدهید. کمی شرمآور است که آنها را متهم کنید.»
در زندانهایی که «اعضای داعش» در آنها نگهداری میشدند، چه اتفاقی افتاد؟
یکی دیگر از اتهاماتی که طرفین علیه یکدیگر مطرح کردند، فرار برخی از زندانیان از زندانهایی بود که مظنونان داعش در آنها نگهداری میشدند.
وزارت کشور سوریه، اعلام کرد که ۸۱ نفر از تقریبا ۱۲۰ زندانی که از زندان شدادی در جنوب حسکه فرار کرده و ظاهرا عضو داعش بودند، دستگیر شدند.
اما صالح مسلم، با بیان اینکه همه چیز در معرض دید عموم اتفاق افتاده است، ادعا میکند که نیروهایی از دمشق مظنونان داعش را آزاد کردند:
«این اتفاق در شدادی افتاد. آنها با زور وارد شدند و آنها را آزاد کردند. در معرض دید عموم بود. همین اتفاق در رقه نیز افتاد. آنها با تانک و توپخانه حمله کردند. نیروهای ما مقاومت کردند. سپس عقبنشینی کردند و آنها را تحویل دادند. و همه آنها را آزاد کردند.»
مسلم همچنین از آمریکاییها در این مورد انتقاد میکند:
«بین زندان شدادی و مقر آمریکاییها دو کیلومتر فاصله است. آنها میتوانند همه چیز را با دوربین ببینند. افراد ما از آنها التماس کردند و گفتند: «بیایید، آنها را آزاد خواهند کرد»، اما هیچ پاسخی دریافت نکردند. هیچکس گوش نداد. اما آنها برای بیرون آوردن نگهبانان زندان رقه میانجیگری کردند، این یک داستان متفاوت است. آنها افراد ما را بیرون آوردند.» مسلمان در مورد این زندانیان میگوید: «اینها بار سنگینی برای ما بودند. محافظت از آنها، تغذیه آنها و مراقبت از آنها بار سنگینی برای ما بود. حداقل از شر آن خلاص شدیم.»
پس از تحولات اخیر در شمال شرقی سوریه، ارتش آمریکا انتقال تقریبا ۷۰۰۰ زندانی داعشی را از زندانهای آنجا به عراق آغاز کرده است. هاکان فیدان، وزیر امور خارجه، در مورد این تحول اظهار داشت که ترکیه سالهاست راهحلهای جایگزین و خلاقانهای برای این مشکل ارائه میدهد و افزود: «ما در تسهیل بازگشت زندانیان داعشی به کشورهایشان نقش مهمی داشتهایم. به نهادهای دولتی دستورالعملهایی داده شده است تا تعداد زندانیان آنجا را کاهش دهند و از تشدید فزاینده مشکل جلوگیری کنند.»
«سوریه در حال تبدیل شدن به افغانستانی در خاورمیانه است»
مسلم پس از اتفاقاتی که در زندانها افتاد، در مورد افغانستان اظهار نظر میکند:
«و این ثابت شده است. این طرز فکر داعش است. آنها را گرفتند، آزاد کردند. اکنون این یک خطر بزرگ برای کل جهان است. ما نمیدانیم آنها چه خواهند کرد. اکنون سوریه در حال تبدیل شدن به یک افغانستان در خاورمیانه است.»
«تروریستهای اینجا، اعضای سابق داعش، به همراه این اعضای جدید داعش، خطر بزرگی برای کل جهان ایجاد میکنند.»
«ما دشمن ترکیه نیستیم، نتوانستیم آن را توضیح دهیم»
مسلم همچنین از ترکیه انتقاد میکند، که به ادعای او در روند اخیر دخیل است:
«ما هرگز دشمن ترکیه نبودهایم، میخواهیم همسایههای خوبی باشیم. اما نتوانستیم این را توضیح دهیم.»
مسلم همچنین از اظهارات آنکارا مبنی بر اینکه «نیروهای دموکراتیک سوریه نماینده کردها نیستند» انتقاد میکند و میگوید: «اگر نیروهای دموکراتیک سوریه نماینده کردها در سوریه نباشند، چه کسی نماینده آنها است؟»
«علاوه بر دفاع، آموزش و مسائل زنان نیز حیاتی هستند»
وقتی از مسلم در مورد مسائل اصلی که مذاکرات با دمشق در آنها متوقف شده بود سوال شد، او به سه نکته کلیدی اشاره کرد. یکی از آنها ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه در ارتش سوریه است.
مسلم که گفت باید کمیسیونهایی تشکیل شود و روی هشت نکته توافق ۱۰ مارس کار شود، دولت دمشق را مقصر دانست:
«آنها از این کار اجتناب کردند. آنها جنگ را تحمیل کردند. در نهایت، آنها مسئله نظامی را در اولویت قرار دادند. اکنون آنها میخواهند ما را بیدفاع بگذارند.»
مسلم در پاسخ به سئوال ما، «آیا میخواهید تقسیمبندیها در مناطقی که در آن مستقر هستید از مردم خودتان تشکیل شود؟»، پاسخ زیر را داد:
«درست است. شما مسئله علویها را دیدید، دروزیها را دیدید. چرا این اتفاق افتاد؟ چون آنها هیچ نیروی دفاعی نداشتند. آنها رفتند و هزاران نفر را کشتند و همان مردم اکنون با ما میجنگند. چه کسی را میخواهید به دست آنها بسپارید؟ آیا میخواهید زنان کرد را به دست آنها بسپارید؟ آیا میخواهید سریانیها را به دست آنها بسپارید؟ آیا میخواهید آشوریها را به دست آنها بسپارید؟ آیا میخواهید ایزدیها را به دست آنها بسپارید؟»
مسلم اظهار میکند که دومین مسئله مهم، آموزش است:
«آنها میخواهند سیستم آموزشی را اسلامی کنند. آنها میخواهند ابن تیمیه را در آن قرار دهند. ما یک سیستم آموزشی تا سطح دانشگاه داریم.»
تقیالدین ابن تیمیه، یک عالم دینی که در قرنهای ۱۳ و ۱۴ زندگی میکرد، بهعنوان بنیانگذار سلفیگری شناخته میشود.
مسلم همچنین به حقوق زنان به عنوان نکته سوم اشاره میکند و میافزاید:
«در مذاکرات میگویند «هیچ مسئلهای برای زنان و هیچ اتحادیهای برای زنان وجود نخواهد داشت.» ما یک سیستم ریاست مشترک داریم. آنها همه اینها را رد میکنند. اینها همه خطوط قرمز ما هستند. چگونه میتوانید با این طرز فکر به توافق برسید؟ اما با وجود این، ما صلح میخواهیم. بگذارید آتشبس برقرار شود، بیایید صحبت کنیم. بگذارید یک یا دو میانجی هم وجود داشته باشد.»
مسلم میگوید که آنها میخواهند به توافق برسند، اما اگر توافقی حاصل نشود، آنها «مقاومت» خواهند کرد و میگویند: «آنها میخواهند تمام سوریه را نابود کنند، اما ما سعی میکنیم تا جایی که میتوانیم نجات دهیم.» و میافزاید:
«یا مانند انسانها به توافق میرسیم، یا مقاومت میکنیم، هر چهقدر هم که این جنگ پیش برود.»
یکشنبه بیست و ششم بهمن 1404-پانزدهم فوریه 2026